Ο οργανισμός Pan-European Game Information (PEGI) ανακοίνωσε μια από τις πιο σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην ιστορία του, εισάγοντας νέα κριτήρια αξιολόγησης που στοχεύουν άμεσα στους μηχανισμούς εθισμού και τις οικονομικές συναλλαγές εντός των παιχνιδιών. Η κίνηση αυτή αναμένεται να προκαλέσει τριγμούς στη βιομηχανία του gaming, καθώς εμβληματικοί τίτλοι που παραδοσιακά θεωρούνταν κατάλληλοι για όλες τις ηλικίες (PEGI 3), όπως η σειρά ποδοσφαίρου EA Sports FC, βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με πολύ υψηλότερα ηλικιακά όρια, φτάνοντας ακόμα και το PEGI 16.
Η αλλαγή αυτή, που θα τεθεί σε ισχύ για όλα τα νέα παιχνίδια που θα υποβληθούν προς αξιολόγηση από τον Ιούνιο του 2026, αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία των ρυθμιστικών αρχών και των γονέων για τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από τις «αθώες» ψηφιακές αγορές και την ανεξέλεγκτη online αλληλεπίδραση.
Η στοχοποίηση των loot boxes και το παράδειγμα του EA Sports FC 27
Το κεντρικό σημείο της μεταρρύθμισης αφορά τα λεγόμενα «paid random items» (πληρωμένα τυχαία αντικείμενα), γνωστά στο ευρύ κοινό ως loot boxes ή gacha συστήματα. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οποιοδήποτε παιχνίδι περιλαμβάνει τη δυνατότητα αγοράς πακέτων με τυχαίο περιεχόμενο θα λαμβάνει αυτόματα την ταξινόμηση PEGI 16. Σε ακραίες περιπτώσεις, όπως στα social casino games, η αξιολόγηση μπορεί να φτάσει και το PEGI 18.
Αυτό επηρεάζει άμεσα το EA Sports FC 27 (τη συνέχεια του FIFA), του οποίου το δημοφιλές mode “Ultimate Team” βασίζεται στην αγορά πακέτων καρτών (card packs). Παρά το γεγονός ότι η ποδοσφαιρική δράση στο γήπεδο παραμένει κατάλληλη για μικρά παιδιά, η ύπαρξη αυτού του οικονομικού μοντέλου μετακινεί το παιχνίδι στην κατηγορία των εφήβων άνω των 16 ετών. Η EA Sports βρίσκεται πλέον σε δίλημμα: είτε θα διατηρήσει τα κερδοφόρα loot boxes αποδεχόμενη το PEGI 16, είτε θα αναγκαστεί να αλλάξει τη δομή του παιχνιδιού για να παραμείνει προσβάσιμο στις μικρότερες ηλικίες.
Οι τέσσερις νέες κατηγορίες αξιολόγησης
Ο Dirk Bosmans, γενικός διευθυντής του PEGI, εξήγησε ότι η παραδοσιακή αξιολόγηση βάσει περιεχομένου (βία, σεξ, ναρκωτικά, γλώσσα) δεν επαρκεί πλέον για να περιγράψει τους σύγχρονους «διαδραστικούς κινδύνους». Οι νέες κατηγορίες που προστίθενται είναι:
- Paid Random Items (PEGI 16/18): Περιλαμβάνει loot boxes, gacha συστήματα και κλειδιά για τυχαίες ανταμοιβές. Στόχος είναι ο περιορισμός της έκθεσης των ανηλίκων σε μηχανισμούς που προσομοιάζουν με τυχερά παιχνίδια.
- In-game Purchases & NFTs (PEGI 12/18): Παιχνίδια με περιορισμένου χρόνου προσφορές ή battle passes θα λαμβάνουν PEGI 12. Ωστόσο, εάν ένας τίτλος ενσωματώνει τεχνολογία blockchain ή NFTs, η βαθμολογία εκτοξεύεται αυτόματα στο PEGI 18. Υπάρχει μια εξαίρεση: αν οι αγορές είναι απενεργοποιημένες από προεπιλογή (disabled by default), η βαθμολογία μπορεί να πέσει στο PEGI 7.
- Addictive Design (PEGI 7/12): Μηχανισμοί που επιβραβεύουν τη συχνή επιστροφή στο παιχνίδι (daily quests, login streaks) θα λαμβάνουν PEGI 7. Εάν το παιχνίδι «τιμωρεί» τον παίκτη που δεν συνδέεται (π.χ. με απώλεια προόδου ή περιεχομένου), η αξιολόγηση ανεβαίνει στο PEGI 12.
- Unrestricted Communication (PEGI 18): Παιχνίδια που επιτρέπουν την πλήρως ελεύθερη επικοινωνία μέσω κειμένου, φωνής ή βίντεο, χωρίς επαρκή εργαλεία αναφοράς (reporting) ή αποκλεισμού (blocking), θα θεωρούνται αυστηρά για ενήλικες.
Ευθυγράμμιση με τα γερμανικά πρότυπα και το μέλλον
Η κίνηση του PEGI δεν είναι τυχαία, καθώς ακολουθεί το μοντέλο της γερμανικής USK, η οποία εφάρμοσε παρόμοιες αλλαγές το 2023. Σύμφωνα με στοιχεία της USK, περίπου το 30% των παιχνιδιών που υποβλήθηκαν έκτοτε έλαβαν υψηλότερη ηλικιακή σήμανση λόγω αυτών των κριτηρίων.
Η βιομηχανία παρακολουθεί με σκεπτικισμό τις εξελίξεις, καθώς το υψηλότερο ηλικιακό όριο μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις πωλήσεις σε φυσικά καταστήματα, όπου οι έλεγχοι είναι πιο αυστηροί. Παράλληλα, αυξάνεται η πίεση προς τους εκδότες (publishers) να ενσωματώσουν πιο διαφανή εργαλεία γονικού ελέγχου απευθείας στις μηχανές των παιχνιδιών τους.
Αν και οι νέοι κανόνες δεν θα έχουν αναδρομική ισχύ για παιχνίδια που έχουν ήδη κυκλοφορήσει, οποιοδήποτε νέο update ή expansion που εισάγει τέτοιους μηχανισμούς σε υφιστάμενους τίτλους μπορεί να προκαλέσει επαναξιολόγηση. Η πρώτη «φουρνιά» παιχνιδιών με τις νέες σημάνσεις αναμένεται να εμφανιστεί στην αγορά στα τέλη του καλοκαιριού του 2026, συμπίπτοντας με τη μεγάλη έκθεση Gamescom.
Τα loot boxes αποτελούν πλέον τον κύριο λόγο αύξησης του ορίου ηλικίας στο 16.
Τα NFTs και η ανεξέλεγκτη επικοινωνία οδηγούν αυτόματα στο PEGI 18.
Οι εταιρείες έχουν κίνητρο να απενεργοποιούν τις αγορές εξ ορισμού για να διατηρήσουν χαμηλότερα όρια.
