Το παλιό router είναι από εκείνες τις συσκευές που συχνά καταλήγουν σε ένα συρτάρι μόλις αναβαθμίσουμε το WiFi του σπιτιού. Μπορεί να μην υποστηρίζει WiFi 7 ή 6 GHz, να μην έχει τις ταχύτητες ενός σύγχρονου μοντέλου και ίσως να έχει σταματήσει να λαμβάνει firmware updates, όμως αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι άχρηστο.

Στην πραγματικότητα, ένα παλιό router μπορεί να μετατραπεί σε access point, Ethernet switch, απλό network storage, ξεχωριστό VPN router ή ακόμη και σε συσκευή με OpenWrt. Υπάρχει όμως μία βασική προϋπόθεση: αν ο κατασκευαστής έχει σταματήσει τις ενημερώσεις ασφαλείας, καλό είναι να μη χρησιμοποιείται πλέον ως το κύριο router που βρίσκεται απευθείας εκτεθειμένο στο internet.

Κάν’ το δεύτερο WiFi access point

Η πιο πρακτική χρήση είναι να αξιοποιήσεις το παλιό router για να καλύψεις ένα σημείο του σπιτιού όπου το Wi-Fi δεν φτάνει καλά.

Η καλύτερη λύση είναι συνήθως το Ethernet backhaul. Συνδέεις δηλαδή το παλιό router με το καινούργιο μέσω καλωδίου Ethernet και το θέτεις σε Access Point mode, εφόσον διαθέτει αυτή την επιλογή.

Έτσι, το παλιό μοντέλο δεν πραγματοποιεί πλέον routing, NAT και DHCP, αλλά λειτουργεί ουσιαστικά ως δεύτερο σημείο εκπομπής WiFi.

Αν δεν υπάρχει ειδικό AP mode, σε πολλά μοντέλα μπορεί να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα χειροκίνητα, απενεργοποιώντας τον DHCP server και τις σχετικές routing λειτουργίες.

Το ασύρματο repeater mode είναι επίσης επιλογή, αλλά συνήθως έχει χαμηλότερες πραγματικές επιδόσεις, επειδή μέρος του διαθέσιμου wireless bandwidth χρησιμοποιείται για την επικοινωνία μεταξύ των δύο routers.

Και όχι, δεν χρειάζεται απαραίτητα να απενεργοποιήσεις το WiFi στο ένα από τα δύο. Δύο access points μπορούν να λειτουργούν κανονικά στο ίδιο σπίτι, αρκεί να έχουν σωστή επιλογή καναλιών και να μην τοποθετούνται άσκοπα το ένα δίπλα στο άλλο.

Μπορεί να γίνει ακόμη και mesh node

Σε ορισμένα οικοσυστήματα τα πράγματα είναι ακόμη πιο απλά.

Η ASUS, για παράδειγμα, επιτρέπει μέσω AiMesh τη σύνδεση διαφορετικών συμβατών μοντέλων της εταιρείας σε ένα ενιαίο mesh δίκτυο.

Αυτό σημαίνει ότι όταν αγοράσεις ένα νέο ASUS router, ένα παλαιότερο συμβατό μοντέλο μπορεί να μετατραπεί σε AiMesh node και να επεκτείνει την κάλυψη αντί να καταλήξει στην ανακύκλωση.

Δεν υποστηρίζουν, όμως, όλα τα routers mesh και διαφορετικές μάρκες δεν μπορούν απαραίτητα να συνεργαστούν μεταξύ τους. Η συμβατότητα πρέπει να ελεγχθεί για το συγκεκριμένο μοντέλο.

Μετέτρεψέ το σε Ethernet switch

photo by pixabay

Το παλιό router μπορεί επίσης να λύσει ένα πολύ απλό πρόβλημα: την έλλειψη Ethernet θυρών.

Smart TV, desktop PC, κονσόλα, NAS και media player μπορούν εύκολα να εξαντλήσουν τις τέσσερις θύρες ενός τυπικού router.

Αν το παλιό μοντέλο διαθέτει τέσσερις Gigabit Ethernet θύρες, μπορεί πρακτικά να λειτουργήσει ως network switch.

Συνδέεται με καλώδιο στο βασικό router και οι υπόλοιπες LAN θύρες χρησιμοποιούνται για τις ενσύρματες συσκευές.

Αν υπάρχει Switch ή Access Point mode, ενεργοποιείται αυτό. Διαφορετικά χρειάζεται απενεργοποίηση του DHCP και των routing λειτουργιών ώστε να μην υπάρχουν δύο συσκευές που προσπαθούν να διαχειριστούν το ίδιο δίκτυο.

Για αυτή τη χρήση μπορείς να απενεργοποιήσεις εντελώς το Wi-Fi του παλιού router.

Ένας φθηνός file server μέσω USB

Αν διαθέτει USB θύρα, το παλιό router μπορεί να αποκτήσει ακόμη έναν ρόλο.

Σε αρκετά μοντέλα μπορείς να συνδέσεις USB stick ή εξωτερικό σκληρό δίσκο και να τον μοιράσεις στο τοπικό δίκτυο.

Έτσι δημιουργείς μια πολύ απλή μορφή network storage, στην οποία μπορούν να έχουν πρόσβαση υπολογιστές και άλλες συσκευές του σπιτιού.

Δεν αντικαθιστά ένα πραγματικό NAS.

Οι επεξεργαστές των WiFi routers είναι σχετικά αδύναμοι, οι USB θύρες μπορεί να περιορίζουν την ταχύτητα και συνήθως απουσιάζουν λειτουργίες όπως redundancy, snapshots και εξελιγμένο backup.

Για απλή ανταλλαγή αρχείων όμως μπορεί να είναι αρκετό.

Κάποια routers επιτρέπουν επίσης τη σύνδεση USB printer, μετατρέποντας έναν παλιό εκτυπωτή χωρίς Wi-Fi σε δικτυακό.

Φτιάξε ξεχωριστό δίκτυο για VPN

Μία ακόμη ενδιαφέρουσα χρήση είναι ένα δεύτερο δίκτυο αποκλειστικά για VPN.

Αν το firmware του router υποστηρίζει VPN client, μπορείς να το συνδέσεις πίσω από το κύριο δίκτυο και να ρυθμίσεις όλες τις συσκευές που συνδέονται σε αυτό να περνούν μέσα από το VPN.

Έτσι δεν χρειάζεται να ενεργοποιείς VPN ξεχωριστά σε κάθε τηλεόραση, streaming box ή άλλη συσκευή.

Πριν το κάνεις, όμως, υπάρχει ένα σημαντικό ζήτημα: τα παλιά routers έχουν συνήθως αδύναμους επεξεργαστές. Η κρυπτογράφηση του VPN μπορεί να περιορίσει δραστικά την ταχύτητα, ιδιαίτερα σε ταχύτερες συνδέσεις.

Και φυσικά, router που δεν λαμβάνει πλέον security updates δεν είναι καλή επιλογή για μια υπηρεσία που διαχειρίζεται όλη τη δικτυακή σου κίνηση.

OpenWrt και δεύτερη ζωή στο hardware

Για πιο προχωρημένους χρήστες υπάρχει το OpenWrt.

Πρόκειται για ένα open-source λειτουργικό σύστημα για routers που αντικαθιστά το firmware του κατασκευαστή και προσφέρει πολύ μεγαλύτερο έλεγχο.

QoS, VLANs, VPN, firewall rules, ad blocking, advanced monitoring και πρόσθετα packages είναι μερικές μόνο από τις δυνατότητες.

Το OpenWrt μπορεί επίσης να αποτελέσει τρόπο να συνεχίσει ένα παλιότερο router να λαμβάνει software και security updates αφού ο αρχικός κατασκευαστής το έχει εγκαταλείψει.

Υπάρχει όμως μεγάλη προειδοποίηση.

Δεν υποστηρίζεται κάθε συσκευή. Πρέπει να ελεγχθεί το ακριβές hardware revision στη λίστα συμβατότητας και να χρησιμοποιηθεί μόνο η σωστή έκδοση firmware.

Το ίδιο το OpenWrt προειδοποιεί ότι πολύ παλιά μοντέλα με 8MB flash και 64MB RAM δεν διαθέτουν πλέον επαρκείς πόρους για σύγχρονη, ασφαλή λειτουργία.

Ένα λάθος firmware μπορεί επίσης να καταστήσει το router μη λειτουργικό.

Μην το κρατήσεις με κάθε κόστος

Η επαναχρησιμοποίηση δεν σημαίνει ότι κάθε παλιό router αξίζει να συνεχίσει να λειτουργεί.

Αν υποστηρίζει μόνο απαρχαιωμένα πρωτόκολλα ασφαλείας, έχει Fast Ethernet αντί για Gigabit, δεν λαμβάνει firmware updates και δεν μπορεί να τρέξει σύγχρονο OpenWrt, πιθανότατα έχει έρθει η ώρα της ανακύκλωσης.

Αν όμως εξακολουθεί να διαθέτει αξιοπρεπές hardware, ένα router που σήμερα κάθεται σε ένα ντουλάπι μπορεί ακόμη να επεκτείνει το Wi-Fi, να προσθέσει Ethernet θύρες, να μοιράσει αρχεία ή να δημιουργήσει ένα ξεχωριστό δίκτυο.

Με άλλα λόγια, πριν πετάξεις το παλιό router επειδή αγόρασες καινούργιο, αξίζει να κοιτάξεις τι πραγματικά μπορεί ακόμη να κάνει.