Ερευνητές αναζητούσαν επί 25 χρόνια ένα σπάνιο ζώο στον Αμαζόνιο

Η έρευνα της Wildlife Conservation Society, που δημοσιοποιήθηκε, συγκέντρωσε δεδομένα από 97 περιοχές επτά χωρών της Νότιας Αμερικής. Παρά την τεράστια έκταση της παρακολούθησης, οι επιστήμονες κατέγραψαν μόλις 14 ζώα σε 12 ανεξάρτητα περιστατικά, προσφέροντας νέα επιστημονικά στοιχεία για την κατάσταση ενός είδους που παραμένει ελάχιστα μελετημένο .Χρειάστηκαν 25 χρόνια παρακολούθησης, χιλιάδες αυτόματες κάμερες και περισσότερες από 611.000 νύχτες καταγραφής της άγριας ζωής για να εμφανιστεί μόλις 12 φορές ένα από τα πιο αινιγματικά θηλαστικά της Νότιας Αμερικής. Το bush dog, ένα μικρό άγριο σαρκοφάγο που θυμίζει περισσότερο διασταύρωση σκύλου με αρκούδα, αποδεικνύεται εξαιρετικά σπάνιο ακόμη και στα τροπικά δάση όπου ζει.

Ερευνητές αναζητούσαν επί 25 χρόνια ένα σπάνιο ζώο στον Αμαζόνιο
Photo by wcs

25 χρόνια παρακολούθησης στα τροπικά δάση

Οι επιστήμονες ανέλυσαν 125 προγράμματα παρακολούθησης που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2001 και 2025, χρησιμοποιώντας συνολικά 6.756 σταθμούς αυτόματων καμερών.

Οι κάμερες τοποθετήθηκαν στη Βολιβία, τη Βραζιλία, την Κολομβία, τον Ισημερινό, την Παραγουάη, το Περού και τη Βενεζουέλα, με μεγάλο μέρος της έρευνας να επικεντρώνεται στο δυτικό τμήμα του Αμαζονίου.

Το συνολικό έργο αντιστοιχούσε σε 611.159 νύχτες λειτουργίας καμερών. Μία τέτοια μονάδα μέτρησης ισοδυναμεί με μία κάμερα που παραμένει ενεργή για μία νύχτα.

Το bush dog εμφανίστηκε μόνο σε τέσσερις από τις επτά χώρες: στη Βολιβία, τη Βραζιλία, την Κολομβία και τον Ισημερινό. Στην Παραγουάη, το Περού και τη Βενεζουέλα δεν καταγράφηκε κανένα ζώο, παρά τις περισσότερες από 80.000 νύχτες παρακολούθησης σε αυτές τις χώρες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το είδος απουσιάζει από τις συγκεκριμένες περιοχές, αλλά αναδεικνύει πόσο δύσκολη είναι η καταγραφή του.

Ερευνητές αναζητούσαν επί 25 χρόνια ένα σπάνιο ζώο στον Αμαζόνιο
Photo by wcs

Σπανιότερο στις κάμερες ακόμη και από τον ιαγουάρο

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η σύγκριση του bush dog με άλλα σαρκοφάγα που εμφανίστηκαν στο ίδιο δίκτυο καμερών.

Οι καταγραφές του ήταν περίπου 100 φορές λιγότερες από εκείνες του ιαγουάρου και σχεδόν 280 φορές λιγότερες από τις αντίστοιχες του οσελότου, ενός μικρόσωμου άγριου αιλουροειδούς.

Ακόμη και ο ιδιαίτερα δυσεύρετος κοντόωτος σκύλος του Αμαζονίου, που συχνά αποκαλείται «σκύλος-φάντασμα», καταγράφηκε περίπου 50 φορές συχνότερα.

Οι ερευνητές εξέτασαν το ενδεχόμενο το bush dog να αποφεύγει τις κάμερες λόγω του μικρού μεγέθους και της χαμηλής του σωματικής διάπλασης. Ωστόσο, άλλα θηλαστικά παρόμοιων διαστάσεων εμφανίζονταν συστηματικά στις καταγραφές.

Η σύγκριση ενισχύει την εκτίμηση ότι οι ελάχιστες εμφανίσεις του bush dog αντανακλούν πραγματικά πολύ χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και όχι μόνο τη δυσκολία φωτογράφισής του.

Ερευνητές αναζητούσαν επί 25 χρόνια ένα σπάνιο ζώο στον Αμαζόνιο
Photo by wcs
Ένα παράξενο άγριο σκυλί που ζει σε ομάδες

Το bush dog ανήκει στην οικογένεια των κυνοειδών, παρότι εξωτερικά διαφέρει σημαντικά από τους περισσότερους άγριους σκύλους και τις αλεπούδες.Έχει κοντά και δυνατά πόδια, μικρά στρογγυλεμένα αυτιά, συμπαγές σώμα και πυκνό καστανό τρίχωμα. Το βάρος του μπορεί να φτάσει περίπου τα επτά κιλά.

Σε αντίθεση με πολλά μοναχικά σαρκοφάγα, τα bush dogs είναι κοινωνικά ζώα και μπορούν να σχηματίζουν ομάδες έως 12 ατόμων. Κυνηγούν συνεργατικά, ενώ τα δάχτυλα των ποδιών τους συνδέονται εν μέρει με μεμβράνες, διευκολύνοντας την κίνησή τους στο νερό.

Παρά τη γεωγραφική εξάπλωσή τους σε περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, οι γνώσεις για τη συμπεριφορά, την αναπαραγωγή και τη συνολική πληθυσμιακή τους κατάσταση στη φύση παραμένουν περιορισμένες.

Ερευνητές αναζητούσαν επί 25 χρόνια ένα σπάνιο ζώο στον Αμαζόνιο
Photo by wcs
Πόσα bush dogs μπορεί να ζουν στον Αμαζόνιο;

Η ανάλυση υποδεικνύει ότι η πυκνότητα του είδους ενδέχεται να είναι μικρότερη από ένα ζώο ανά 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε μεγάλο μέρος της εξάπλωσής του.

Στα δάση του Αμαζονίου, που αποτελούν βασικό βιότοπό του, οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πυκνότητα μπορεί να είναι ακόμη μικρότερη, ενδεχομένως κάτω από ένα ζώο ανά 350 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν εκτιμήσεις με σημαντική αβεβαιότητα. Οι 14 καταγεγραμμένες παρουσίες δεν αντιπροσωπεύουν τον συνολικό πληθυσμό του bush dog, ούτε η έρευνα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως απογραφή όλων των ζώων που επιβιώνουν στη Νότια Αμερική.

Η γεωγραφική κάλυψη ήταν επίσης μεγαλύτερη στα συνεχή τροπικά δάση του δυτικού Αμαζονίου, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των αποτελεσμάτων σε διαφορετικά οικοσυστήματα.

Ερευνητές αναζητούσαν επί 25 χρόνια ένα σπάνιο ζώο στον Αμαζόνιο
Photo by wcs
Ανησυχία για το μέλλον του είδους

Το bush dog κατατάσσεται σήμερα στην κατηγορία «Σχεδόν Απειλούμενο» της Κόκκινης Λίστας της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης, βάσει αξιολόγησης του 2011.

Τα νέα δεδομένα ενδέχεται να οδηγήσουν σε επανεκτίμηση της κατάστασής του.

Η αποψίλωση των δασών, ο κατακερματισμός των οικοτόπων, οι πυρκαγιές και η κατασκευή δρόμων αποτελούν σημαντικές απειλές για ένα ζώο που πιθανότατα χρειάζεται μεγάλες εκτάσεις για να επιβιώσει.

Πρόσθετο κίνδυνο δημιουργούν ασθένειες που μπορούν να μεταδοθούν από οικόσιτους σκύλους, όπως η λύσσα, ο παρβοϊός και η νόσος του Carré.

Για τους επιστήμονες, οι μόλις 12 καταγραφές μέσα σε ένα τέταρτο του αιώνα αποτελούν ισχυρή ένδειξη ότι η προστασία του bush dog απαιτεί περισσότερο στοχευμένη έρευνα και αποτελεσματικότερη διατήρηση των οικοτόπων του.