Το ηλιακό ασθενοφόρο Stella Juva ολοκλήρωσε με επιτυχία διαδρομή 800 χιλιομέτρων σε ιδιαίτερα δύσκολο έδαφος, περνώντας τη δοκιμασία που πραγματικά μετράει – πολύ περισσότερο από κάθε εντυπωσιακή παρουσίαση πρωτοτύπου. Το όχημα διένυσε εκατοντάδες χιλιόμετρα μεταφέροντας ιατρικό εξοπλισμό και παράγοντας παράλληλα αρκετή ενέργεια ώστε να λειτουργεί αυτόνομα.
Το εγχείρημα αναπτύχθηκε από ομάδα 23 φοιτητών του Πανεπιστημίου Τεχνολογίας του Αϊντχόφεν και δύο ακόμη εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, οι οποίοι το περιγράφουν ως το πρώτο ηλιακό ασθενοφόρο στον κόσμο. Σε αντίθεση με τα συμβατικά ασθενοφόρα ωστόσο, η λογική του δεν είναι η ταχεία μεταφορά ασθενών σε νοσοκομείο, αλλά η μεταφορά της ιατρικής φροντίδας σε ανθρώπους που δεν μπορούν εύκολα να τη φτάσουν.
Η δοκιμασία στην Κένυα
Η ομάδα μετέφερε πρόσφατα το όχημα στην Κένυα, σε συνεργασία με οργανισμό υγείας που δραστηριοποιείται στην αφρικανική ήπειρο, ώστε να διαπιστωθεί αν μπορεί να διανύσει μεγάλες αποστάσεις σε δύσκολους δρόμους τροφοδοτώντας ταυτόχρονα ιατρικό εξοπλισμό σε απομακρυσμένες τοποθεσίες.
Η απάντηση ήταν καταφατική. Οι φοιτητές οδήγησαν το όχημα για περισσότερα από 800 χιλιόμετρα, συμπεριλαμβανομένης διαδρομής προς κλινική σε περιοχή της νοτιοδυτικής Κένυας που δεν διαθέτει καθόλου ηλεκτρικό ρεύμα. Η διαδρομή περιλάμβανε ώρες σε σκονισμένους χωματόδρομους γεμάτους λακκούβες, με την ομάδα να δηλώνει ότι το όχημα απέδωσε καλύτερα από ό,τι αναμενόταν.
Ένα κινητό ιατρείο με ηλιακή τροφοδοσία
Ο εξοπλισμός που μεταφέρει είναι εντυπωσιακός για τις διαστάσεις του: μηχάνημα ακτίνων Χ, συσκευή υπερήχων και ψυγείο για τη διατήρηση εμβολίων σε χαμηλή θερμοκρασία. Τα ηλιακά πάνελ στην οροφή φορτίζουν το όχημα κατά την κίνηση, ενώ πρόσθετα πτυσσόμενα πάνελ ξεδιπλώνουν όταν το όχημα είναι σταματημένο, προσφέροντας επιπλέον δυνατότητα φόρτισης.
Το πιο σημαντικό εύρημα των δοκιμών αφορά ακριβώς αυτή τη στατική λειτουργία: το ασθενοφόρο κατάφερε να παράγει περισσότερη ενέργεια από όση κατανάλωνε, ακόμη και με όλο τον ιατρικό εξοπλισμό σε ταυτόχρονη λειτουργία. Ο εξοπλισμός δεν χρησιμοποιήθηκε σε πραγματικούς ασθενείς κατά τη διάρκεια της δοκιμής, ωστόσο εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να είχαν εξεταστεί περίπου 200 άνθρωποι μέσα σε δύο ημέρες.
Το πρόβλημα που καλείται να λύσει
Η σημασία του εγχειρήματος γίνεται κατανοητή μόνο μέσα από τα δεδομένα της περιοχής. Περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού της Αφρικής ζει σε απόσταση μεγαλύτερη των δύο ωρών από υπηρεσίες υγείας, ενώ η πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα παραμένει σοβαρό πρόβλημα σε ιατρικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη την ήπειρο.
Αυτό καθιστά την επιτυχία του συγκεκριμένου οχήματος σημαντικότερη από την απλή απόδειξη ότι τα ηλιακά πάνελ μπορούν να κινήσουν ένα όχημα. Η ίδια ομάδα κατασκευάζει βιώσιμα οχήματα από το 2013, με έργα που περιλαμβάνουν τόσο ηλιακές όσο και εκτός δρόμου εφαρμογές, ενώ ορισμένες από τις ιδέες αυτές έχουν ήδη κινηθεί προς εμπορική αξιοποίηση, πέντε απόφοιτοι ίδρυσαν εταιρεία που παρουσίασε πρόσφατα επιδεικτικό ηλεκτρικό όχημα με τεχνολογία ηλιακής φόρτισης, αναπτυγμένη σε συνεργασία με τη Nissan.
Το επόμενο εμπόδιο
Το μεγαλύτερο ερώτημα παραμένει η μετάβαση από το επιτυχημένο πρωτότυπο της Stella Juva στην πραγματική αξιοποίηση. Η χρηματοδότηση αποτελεί ήδη πρόκληση για τον τομέα υγείας της χώρας, ενώ το ίδιο το όχημα επιστρέφει στην Ολλανδία μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών.
Η δοκιμή αυτή αλλάζει ωστόσο τους όρους της συζήτησης. Δεν πρόκειται για ακόμη ένα ηλιακό όχημα σε βάθρο έκθεσης. Αποδείχθηκε ότι ένα ηλιακό ιατρικό όχημα μπορεί να διασχίσει δύσβατους δρόμους, να φτάσει σε κλινική χωρίς σύνδεση στο δίκτυο και να παράγει αρκετή ενέργεια για να τροφοδοτήσει τον εξοπλισμό του. Για τις ηλιακές μεταφορές, αυτή ίσως είναι επιτέλους η απόδειξη που έχει πραγματική σημασία.
