Νέα έρευνα δείχνει ότι η αναδιανομή της μάζας λόγω λιωσίματος των πάγων επιβραδύνει τη Γη με ρυθμό που δεν έχει παρατηρηθεί εδώ και 3,6 εκατ. χρόνια. Η βασική αιτία πίσω από το φαινόμενο είναι η αναδιανομή της μάζας του πλανήτη. Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται, οι τεράστιες μάζες πάγου στους πόλους λιώνουν και το νερό μετακινείται προς τον ισημερινό. Αυτή η μετατόπιση αλλάζει την κατανομή του βάρους της Γης, με αποτέλεσμα να επιβραδύνεται η περιστροφή της.
Όπως εξήγησε ο καθηγητής Mostafa Kiani Shahvandi, το φαινόμενο μοιάζει με έναν αθλητή του καλλιτεχνικού πατινάζ. Όταν ο παγοδρόμος μαζεύει τα χέρια του περιστρέφεται ταχύτατα, αλλά όταν τα εκτείνει προς τα έξω, η ταχύτητά του μειώνεται αμέσως. Στην περίπτωση της Γης, το λιώσιμο των πάγων λειτουργεί ως η «έκταση των χεριών» του πλανήτη, αυξάνοντας τη διάρκεια της ημέρας κατά περίπου 1,33 χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά αιώνα.
Μια σύγκριση με το γεωλογικό παρελθόν
Για να τοποθετήσουν τα ευρήματά τους σε πλαίσιο, οι ερευνητές του ETH Zurich και του Πανεπιστημίου της Βιέννης χρησιμοποίησαν απολιθώματα μικροσκοπικών θαλάσσιων οργανισμών, των βενθικών τρηματοφόρων (benthic foraminifera). Αυτοί οι οργανισμοί λειτουργούν ως χημικά αρχεία των αρχαίων ωκεανών, επιτρέποντας στους επιστήμονες να ανασυνθέσουν τις διακυμάνσεις της στάθμης της θάλασσας εκατομμύρια χρόνια πίσω.
- Η περίοδος του Πλειόκαινου: Η τρέχουσα ταχύτητα αλλαγής είναι η ταχύτερη που έχει καταγραφεί από τα τέλη του Πλειόκαινου, πριν από 3,6 εκατομμύρια χρόνια.
- Η ανθρώπινη επίδραση: Ο ρυθμός αύξησης της διάρκειας της ημέρας μεταξύ 2000 και 2020 ξεπέρασε κάθε άλλη περίοδο έντονων κλιματικών αλλαγών στο παρελθόν.
- Η σύγκριση με τη Σελήνη: Μέχρι σήμερα, η κύρια αιτία επιβράδυνσης της Γης ήταν η βαρυτική έλξη της Σελήνης. Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα, η κλιματική αλλαγή θα επηρεάζει την περιστροφή περισσότερο από ό,τι ο δορυφόρος μας.
Οι επιπτώσεις στην τεχνολογία και την πλοήγηση
Αν και λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου φαίνονται αμελητέα στην καθημερινότητά μας, οι συνέπειες για την τεχνολογία αιχμής είναι σοβαρές. Η ακριβής πλοήγηση στο διάστημα, ο συγχρονισμός των δορυφόρων GPS και οι ατομικοί χρόνοι απαιτούν απόλυτη ακρίβεια σχετικά με τη θέση και την ταχύτητα περιστροφής της Γης. Μια απρόβλεπτη αλλαγή στον ρυθμό αυτό μπορεί να προκαλέσει σφάλματα σε συστήματα που εξαρτώνται από το micro-timing.
Η χρήση αλγορίθμων βαθιάς μάθησης (deep learning) επέτρεψε στους ερευνητές να επεξεργαστούν τα δεδομένα των απολιθωμάτων με μεγάλη ακρίβεια, επιβεβαιώνοντας ότι η τρέχουσα τάση δεν είναι μια φυσιολογική διακύμανση, αλλά ένα άμεσο αποτέλεσμα της ανθρωπογενούς δραστηριότητας. Η Γη «σηκώνει τα χέρια της» με ταχύτητα που η φύση δεν είχε επιβάλει ποτέ ξανά στο πρόσφατο γεωλογικό παρελθόν.
