Η Meta αποδέχθηκε αυστηρούς περιορισμούς για τους έφηβους χρήστες του Instagram και του Facebook, κλείνοντας μία από τις σημαντικότερες δικαστικές υποθέσεις που έχει αντιμετωπίσει ποτέ εταιρεία κοινωνικών δικτύων. Ο συμβιβασμός με 29 γενικούς εισαγγελείς πολιτειών απέτρεψε τη συνέχιση μιας δίκης που θα μπορούσε να της κοστίσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, επιλύοντας παράλληλα αξιώσεις που είχαν εγερθεί από συνολικά 47 πολιτείες
Το χρηματικό σκέλος ανέρχεται στα 17,1 δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία θα καταβληθούν σταδιακά σε διάστημα δέκα ετών. Υπάρχει ωστόσο ένας ιδιαίτερος όρος: ποσό 5,3 δισεκατομμυρίων θα καταβληθεί μόνο εφόσον το YouTube και το TikTok εφαρμόσουν αντίστοιχα ημερήσια χρονικά όρια χρήσης και καταβάλουν το καθένα ισοδύναμο ποσό. Πρόκειται για ρήτρα που ουσιαστικά μετατρέπει τον συμβιβασμό σε πίεση προς ολόκληρο τον κλάδο.
Επαλήθευση ηλικίας με μετρήσιμα όρια σφάλματος
Η πιο απαιτητική τεχνικά δέσμευση αφορά την ταυτοποίηση ηλικίας. Η εταιρεία υποχρεούται να αναπτύξει πρότυπο επαλήθευσης που θα υπόκειται σε ανεξάρτητο έλεγχο, με συγκεκριμένα και μετρήσιμα όρια απόδοσης: ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων που δεν θα ξεπερνά το 10% για χρήστες ηλικίας 16 έως 17 ετών και το 3% για την ηλικιακή ομάδα 13 έως 15 ετών.
Η θέσπιση συγκεκριμένων αριθμητικών ορίων αποτελεί σημαντική διαφοροποίηση από προηγούμενες ρυθμιστικές προσπάθειες, οι οποίες περιορίζονταν συνήθως σε γενικόλογες διατυπώσεις περί «εύλογων μέτρων». Εδώ η συμμόρφωση γίνεται μετρήσιμη και ελέγξιμη από τρίτους.
Δύο ώρες την ημέρα και νυχτερινή σιγή
Οι περιορισμοί στη χρήση σε Instagram και Facebook είναι εξίσου συγκεκριμένοι. Οι έφηβοι θα περιορίζονται σε δύο ώρες χρήσης των εφαρμογών της εταιρείας ημερησίως, με εξαιρέσεις για την ανταλλαγή μηνυμάτων και για περιεχόμενο μεγάλης διάρκειας. Παράλληλα, οι ειδοποιήσεις push αναστέλλονται μεταξύ 22:00 και 07:00, εκτός αν οι γονείς επιλέξουν να απενεργοποιήσουν τον συγκεκριμένο περιορισμό.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δέσμευση να δοθεί στους έφηβους η δυνατότητα απενεργοποίησης των εξατομικευμένων ροών. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες χωρίς να τους προτείνεται περιεχόμενο βάσει του αλγορίθμου συστάσεων – του μηχανισμού δηλαδή που βρίσκεται στο επίκεντρο των κατηγοριών περί εθιστικού σχεδιασμού.
Πώς αντιμετωπίζεται η παράκαμψη των κανόνων
Η συμφωνία προβλέπει και μηχανισμούς αποτροπής της καταστρατήγησης. Η εταιρεία υποχρεούται να επιχειρεί τη σύνδεση λογαριασμών που ανήκουν στον ίδιο χρήστη, ώστε να μην μπορεί κάποιος να παρακάμπτει τους περιορισμούς δημιουργώντας νέο προφίλ. Παράλληλα, προβλέπεται διαδικασία προσφυγής για όσους θεωρούν ότι έχουν κατηγοριοποιηθεί λανθασμένα.
Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η πρόβλεψη για τους χρήστες που δηλώνουν ότι είναι άνω των 18 αλλά δεν ολοκληρώνουν τη διαδικασία επαλήθευσης ηλικίας εντός δύο εβδομάδων. Στους λογαριασμούς αυτούς επιβάλλονται περιορισμοί σχεδιασμένοι να εμποδίζουν ενήλικες με κακόβουλες προθέσεις να έρχονται σε επαφή με εφήβους, ενώ το περιεχόμενο που τους προτείνεται προσαρμόζεται σε ηλικιακά κατάλληλα πρότυπα.
Τι σηματοδοτεί για τον κλάδο
Η υπόθεση αυτή ενδέχεται να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη βιομηχανία. Οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται δεν είναι διακηρυκτικές αλλά λειτουργικές, επηρεάζοντας άμεσα τον σχεδιασμό των υπηρεσιών και τα ίδια τα μεγέθη χρήσης πάνω στα οποία στηρίζονται τα διαφημιστικά έσοδα. Η ρήτρα που συνδέει μέρος της αποζημίωσης με τη συμπεριφορά των ανταγωνιστών δείχνει επιπλέον ότι οι πολιτειακές αρχές αντιμετωπίζουν το ζήτημα ως συστημικό και όχι ως πρόβλημα μιας μεμονωμένης εταιρείας.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό αφορά την πρακτική εφαρμογή. Η επαλήθευση ηλικίας σε παγκόσμια κλίμακα αποτελεί από τα δυσκολότερα τεχνικά προβλήματα του διαδικτύου, ενώ η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των ανηλίκων και στην ιδιωτικότητα του συνόλου των χρηστών παραμένει λεπτή. Η επόμενη φάση της υπόθεσης θα κριθεί όχι στα δικαστήρια, αλλά στο κατά πόσο τα συστήματα που θα αναπτυχθούν λειτουργούν πραγματικά όπως υπόσχονται.
