Οι έφηβοι και AI έχουν πλέον μια πολύ πιο στενή σχέση από ό,τι πριν από λίγα χρόνια, με νέα έρευνα της Google να δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει βαθιά στην καθημερινότητα, στο διάβασμα και στη δημιουργικότητα των νεότερων χρηστών.
Η Google δημοσίευσε το νέο U.S. Future Report, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την RXN και εξετάζει τη στάση Αμερικανών εφήβων ηλικίας 13 έως 17 ετών απέναντι στη generative AI.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι περισσότεροι νέοι δεν βλέπουν την AI απλώς ως έναν εύκολο τρόπο για να παίρνουν έτοιμες απαντήσεις. Τη χρησιμοποιούν για να μαθαίνουν, να εξερευνούν ιδέες, αλλά και να ελέγχουν πληροφορίες.
Η AI έχει ήδη γίνει καθημερινό εργαλείο
Το 94% των εφήβων που συμμετείχαν στην αμερικανική έρευνα δήλωσε ότι έχει χρησιμοποιήσει AI μέσα στον τελευταίο χρόνο.
Από αυτούς, το 74% τη χρησιμοποιεί τουλάχιστον εβδομαδιαία ως ένα είδος ψηφιακού «συνεργάτη» για τη μάθηση, για να καταλάβει ένα δύσκολο θέμα, να αναζητήσει διαφορετικές εξηγήσεις ή να βρει νέες ιδέες.
Οι συχνότερες χρήσεις είναι:
- 61% χρησιμοποιεί AI για έρευνα σχετικά με σχολικές εργασίες
- 52% για απαντήσεις σε καθημερινές ερωτήσεις
- 51% για ορθογραφικό έλεγχο και βελτίωση κειμένων
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η σχέση μεταξύ εφήβων και AI δεν περιορίζεται πλέον σε ένα chatbot που δίνει γρήγορες απαντήσεις. Για αρκετούς νέους λειτουργεί περισσότερο σαν εργαλείο που συνοδεύει τη διαδικασία μάθησης.
Βοηθά και στη δημιουργικότητα
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα αφορά τη δημιουργικότητα.
Το 74% των εφήβων δήλωσε ότι τα εργαλεία AI το βοήθησαν να ανακαλύψει νέα ενδιαφέροντα ή δεξιότητες.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στη συζήτηση για το αν η generative AI περιορίζει την ανθρώπινη δημιουργικότητα.
Οι ίδιοι οι έφηβοι φαίνεται να τη βλέπουν περισσότερο ως μέσο για να εξερευνήσουν μια ιδέα, να ξεκινήσουν κάτι καινούργιο ή να πειραματιστούν με δραστηριότητες που διαφορετικά ίσως να μην είχαν δοκιμάσει.
Δεν πιστεύουν όμως ό,τι τους λέει η AI
Ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της έρευνας είναι ότι αρκετοί νέοι δηλώνουν πως ελέγχουν τις απαντήσεις που λαμβάνουν.
Το 55% συγκρίνει πληροφορίες που έδωσε η AI με άλλες πηγές, όπως ειδησεογραφικά μέσα, βιβλία ή αξιόπιστες ιστοσελίδες.
Το 54% απευθύνεται σε κάποιον ενήλικα που εμπιστεύεται, όπως γονέα ή εκπαιδευτικό, ενώ το 46% εξετάζει την αξιοπιστία της ιστοσελίδας ή του αρχικού συντάκτη μιας πληροφορίας.
Δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα των λανθασμένων AI απαντήσεων έχει λυθεί. Δείχνει όμως ότι ένα σημαντικό μέρος των νέων έχει ήδη αντιληφθεί πως η AI δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αλάνθαστη πηγή.
Το κενό στην εκπαίδευση
Οι ίδιοι οι έφηβοι ζητούν παράλληλα περισσότερη εκπαίδευση γύρω από την τεχνολογία.
Το 64% θεωρεί ότι τα παιδιά θα πρέπει να αρχίζουν να μαθαίνουν για digital literacy και υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας ήδη από τις πρώτες σχολικές τάξεις.
Ωστόσο, μόνο το 57% αναφέρει ότι το σχολείο του προσφέρει σχετικά μαθήματα digital literacy ή τεχνολογίας.
Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό ζήτημα: οι νέοι χρησιμοποιούν ήδη AI σε μεγάλη κλίμακα, αλλά η οργανωμένη εκπαίδευση γύρω από τον σωστό και ασφαλή τρόπο χρήσης της δεν έχει προχωρήσει με τον ίδιο ρυθμό.
Οι γονείς παραμένουν το πρώτο σημείο αναφοράς
Παρά την αυξανόμενη ψηφιακή ανεξαρτησία, η οικογένεια εξακολουθεί να έχει τον σημαντικότερο ρόλο.
Το 67% των εφήβων δηλώνει ότι εμπιστεύεται περισσότερο γονείς ή άλλους ενήλικες της οικογένειας για συμβουλές σχετικά με υγιείς online συνήθειες.
Παράλληλα, περίπου οκτώ στους δέκα λένε ότι θα απευθύνονταν σε γονέα ή κηδεμόνα αν αντιμετώπιζαν σοβαρό online πρόβλημα, όπως απάτη, παραβίαση ιδιωτικότητας, cyberbullying ή κάποια δυσάρεστη διαδικτυακή επαφή.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ευρώπη
Τα αμερικανικά ποσοστά δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτούσια στην Ελλάδα ή στην Ευρώπη. Υπάρχει όμως ένα ιδιαίτερα χρήσιμο σημείο σύγκρισης.
Σε προηγούμενο Future Report της Google με περισσότερους από 7.000 εφήβους ηλικίας 13-18 ετών από Ελλάδα, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Πολωνία, Ισπανία και Σουηδία, το 40% δήλωσε ότι χρησιμοποιεί εργαλεία AI καθημερινά ή σχεδόν καθημερινά.
Το 81% ανέφερε ότι η AI ενισχύει τη δημιουργικότητά του, το 65% ότι το βοηθά να βρίσκει νέες ιδέες ή λύσεις και το 47% ότι τη χρησιμοποιεί για να κατανοεί δύσκολα θέματα με διαφορετικούς τρόπους.
Και εδώ εμφανίζεται η ίδια ανάγκη για κριτική σκέψη: το 55% εξετάζει αν μια πληροφορία είναι αξιόπιστη και το 46% τη συγκρίνει με άλλες πηγές.
Τέλος για τα παιδιά κάτω των 13 ετών τα social media, games και AI chatbots
Η εικόνα που προκύπτει και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού είναι παρόμοια.
Οι έφηβοι και AI δεν είναι πλέον μια συζήτηση για το μέλλον. Η τεχνολογία βρίσκεται ήδη στα σχολεία, στις εργασίες και στην καθημερινότητα των νέων.
Το πραγματικό ερώτημα πλέον είναι αν η εκπαίδευση, οι γονείς και οι ίδιες οι εταιρείες τεχνολογίας μπορούν να κινηθούν αρκετά γρήγορα ώστε οι νέοι να μάθουν όχι απλώς να χρησιμοποιούν την AI, αλλά να τη χρησιμοποιούν σωστά.
