Ο Elon Musk υπόσχεται ξανά το Hyperloop, 13 χρόνια μετά την πρώτη ανακοίνωση

Το Hyperloop επιστρέφει στη δημόσια συζήτηση δεκατρία χρόνια μετά την πρώτη του παρουσίαση, αυτή τη φορά ως υπόσχεση για σύνδεση του Ώστιν με το Σαν Αντόνιο σε λιγότερο από μισή ώρα. Ο Elon Musk δήλωσε ότι η Boring Company εργάζεται σε μια απλή πρόδρομη εκδοχή του συστήματος για τη διαδρομή των περίπου 130 χιλιομέτρων, η οποία σήμερα απαιτεί οδικώς πάνω από μιάμιση ώρα.

Η ανακοίνωση θα είχε ενδιαφέρον αν δεν συνοδευόταν από δύο στοιχεία που αλλάζουν την ανάγνωσή της. Το πρώτο είναι ο τρόπος με τον οποίο έγινε. Το δεύτερο, το ιστορικό της εταιρείας που καλείται να την υλοποιήσει.

Μια υπόσχεση σε απάντηση ενός βίντεο

Η δήλωση του Elon Musk δεν προήλθε από επίσημη παρουσίαση, μελέτη σκοπιμότητας ή συμφωνία με τις τοπικές αρχές του Τέξας. Ήταν απάντηση σε βίντεο παραγόμενο με τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο απεικόνιζε ανθρώπινες αποικίες σε άλλους πλανήτες – ένα γενικόλογο σκηνικό επιστημονικής φαντασίας που ο επικεφαλής της εταιρείας αναδημοσίευσε με τη διατύπωση ότι αυτό είναι το μέλλον που θα φέρουμε στη ζωή.

Ο επίσημος λογαριασμός της Boring Company αναπαρήγαγε αμέσως τη δήλωση, προσθέτοντας ότι η εταιρεία θα ήταν ενθουσιασμένη να αναλάβει το έργο. Η ακολουθία αυτή λέει πολλά: πρώτα η ιδέα σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, έπειτα η δημόσια δέσμευση του Elon Musk, χωρίς να προηγηθεί κανένα από τα βήματα που συνοδεύουν συνήθως ένα έργο υποδομής αυτού του μεγέθους.

Το μοτίβο των ανακοινώσεων

Η εταιρεία έχει ανακοινώσει κατά καιρούς συστήματα σηράγγων στο Σικάγο, στο Λος Άντζελες και ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον – όλα με ανάλογο ενθουσιασμό, κανένα με πραγματική υλοποίηση.

Υπάρχει ωστόσο και το αντίβαρο, που οφείλει να καταγραφεί. Στο Λας Βέγκας λειτουργεί πράγματι σύστημα μεταφορών της εταιρείας, το οποίο εξυπηρετεί το συνεδριακό κέντρο συνδυάζοντας σήραγγες με επιφανειακές διαδρομές. Η εταιρεία διαθέτει επίσης σημαντικούς πόρους, έχοντας αντλήσει πρόσφατα τρία δισεκατομμύρια δολάρια σε γύρο χρηματοδότησης υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Η ικανότητα κατασκευής υπάρχει – η απόσταση ανάμεσα στην ανακοίνωση και στο έργο είναι το πρόβλημα.

Τι σημαίνει στην πράξη η λέξη πρόδρομη

Εδώ βρίσκεται η λεπτομέρεια που αλλάζει όλη την εικόνα και συνήθως προσπερνιέται. Το Hyperloop, όπως περιγράφηκε το 2013, προέβλεπε κάψουλες που κινούνται μέσα σε σωλήνες χαμηλής πίεσης, με ταχύτητες κοντά σε εκείνες των αεροσκαφών.

Το σύστημα του Λας Βέγκας δεν έχει καμία σχέση με αυτή την περιγραφή. Πρόκειται για συμβατικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα που κινούνται μέσα σε σήραγγα, με οδηγό και με ταχύτητες σαφώς χαμηλότερες. Η επιλογή του επιθέτου πρόδρομη δεν είναι επομένως τυχαία – προετοιμάζει έμμεσα το έδαφος για ένα έργο που θα φέρει το όνομα Hyperloop χωρίς να είναι Hyperloop.

Γιατί η τεχνολογία δεν έχει εφαρμοστεί πουθενά

Το ερώτημα που σπάνια τίθεται είναι γιατί, δεκατρία χρόνια μετά, δεν λειτουργεί καμία εμπορική γραμμή Hyperloop σε κανένα σημείο του πλανήτη. Δεν έλειψαν ούτε τα κεφάλαια ούτε οι προσπάθειες – εταιρείες που συγκέντρωσαν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξή του έχουν κλείσει ή αλλάξει αντικείμενο.

Τα εμπόδια είναι τεχνικά και οικονομικά ταυτόχρονα. Η διατήρηση χαμηλής πίεσης σε σωλήνα δεκάδων χιλιομέτρων είναι εξαιρετικά δαπανηρή, η θερμική διαστολή του μετάλλου δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ακεραιότητας, ενώ η εκκένωση επιβατών σε περίπτωση βλάβης μέσα σε κλειστό σωλήνα παραμένει άλυτο πρόβλημα ασφαλείας. Κανένα από αυτά δεν έχει αντιμετωπιστεί σε κλίμακα που να καθιστά το σύστημα οικονομικά βιώσιμο.

Η ευρωπαϊκή απάντηση είναι ήδη γνωστή

Η Ευρώπη δεν αγνόησε την ιδέα – στην Ολλανδία λειτουργεί το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό κέντρο δοκιμών της τεχνολογίας. Η στρατηγική επιλογή της ηπείρου παραμένει ωστόσο σταθερά προσανατολισμένη στους σιδηροδρόμους υψηλής ταχύτητας, οι οποίοι συνδέουν ήδη μεγάλες πόλεις σε χρόνους ανταγωνιστικούς με το αεροπλάνο, με γνωστό κόστος και αποδεδειγμένη αξιοπιστία.