Το Scentronic, ένα νέο σύστημα με AI που αναπτύχθηκε από ερευνητές του Ohio State University στις ΗΠΑ και του Zhejiang Laboratory στην Κίνα, επιτρέπει την αναγνώριση και αναπαραγωγή οσμών από απόσταση μέσω διαδικτύου.
Η τεχνολογία συνδυάζει μια ηλεκτρονική μύτη, AI και μικροσκοπικούς μηχανισμούς απελευθέρωσης αρωμάτων, ανοίγοντας τον δρόμο για ψηφιακές εμπειρίες που δεν θα περιορίζονται πλέον στην εικόνα και στον ήχο.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στις 21 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances, δείχνει ότι το Scentronic μπορεί να αναγνωρίσει πέντε διαφορετικές οσμές και να τις αναπαράγει σε μια απομακρυσμένη συσκευή. Στις δοκιμές με 14 εθελοντές, οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν σωστά περίπου το 73% των αρωμάτων που παρήγαγε το σύστημα, προσφέροντας μια πρώτη ένδειξη των δυνατοτήτων της συγκεκριμένης τεχνολογίας.
Πώς λειτουργεί η μετάδοση μυρωδιών μέσω internet
Το Scentronic βασίζεται σε μια διαδικασία που θυμίζει τη λειτουργία της ανθρώπινης όσφρησης, χρησιμοποιώντας όμως ηλεκτρονικούς αισθητήρες και αλγορίθμους μηχανικής μάθησης.
Στην αρχή της διαδικασίας βρίσκεται μια ηλεκτρονική μύτη, γνωστή ως e-nose, η οποία διαθέτει έξι αισθητήρες αερίων. Οι αισθητήρες αντιδρούν σε πτητικές χημικές ενώσεις που απελευθερώνονται από διαφορετικές ουσίες, δημιουργώντας ηλεκτρικά σήματα με χαρακτηριστικά μοτίβα.
Τα σήματα αναλύονται από μοντέλο AI που έχει εκπαιδευτεί να αναγνωρίζει συγκεκριμένες κατηγορίες οσμών. Μόλις εντοπιστεί το άρωμα, η σχετική πληροφορία μετατρέπεται σε ψηφιακά δεδομένα και αποστέλλεται μέσω διαδικτύου σε μια δεύτερη συσκευή.
Εκεί ενεργοποιούνται μικροσκοπικοί πιεζοηλεκτρικοί μηχανισμοί ψεκασμού, οι οποίοι χρησιμοποιούν γρήγορες δονήσεις για να απελευθερώσουν στον αέρα εξαιρετικά μικρά σταγονίδια αρωματικού υγρού.
Ο απομακρυσμένος χρήστης μπορεί έτσι να αντιληφθεί μια μυρωδιά αντίστοιχη με εκείνη που αναγνώρισε η ηλεκτρονική μύτη.
Πέντε μυρωδιές με ακρίβεια αναγνώρισης 73%
Για την αξιολόγηση του Scentronic, η ερευνητική ομάδα επέλεξε πέντε καθημερινές μυρωδιές με διαφορετικά αρωματικά χαρακτηριστικά: καφέ, μπίρα, κόκκινο κρασί, κέικ και πορτοκάλι.
Το μοντέλο μηχανικής μάθησης εκπαιδεύτηκε να αναγνωρίζει τις συγκεκριμένες κατηγορίες, αξιοποιώντας τις αποκρίσεις των αισθητήρων σε διαφορετικά δείγματα.
Στις εργαστηριακές δοκιμές, το σύστημα ταξινόμησης πέτυχε ακρίβεια τουλάχιστον 96% στην αναγνώριση των πέντε γνωστών κατηγοριών.
Η αξιολόγηση της αναπαραγωγής των αρωμάτων πραγματοποιήθηκε ξεχωριστά, με 14 εθελοντές να δοκιμάζουν τη συσκευή που απελευθέρωνε τις μυρωδιές.
Το ποσοστό σωστής αναγνώρισης έφτασε το 72,86% για μεμονωμένες οσμές και το 71,43% όταν οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αναγνωρίσουν δύο αρώματα που παρουσιάζονταν μαζί.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η συσκευή μπορεί να δημιουργήσει αναγνωρίσιμα οσφρητικά ερεθίσματα, αν και η πιστότητα της αναπαραγωγής παραμένει περιορισμένη.
Από μια ηλεκτρονική μύτη σε μικρά wearables
Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν σε μια σταθερή εργαστηριακή συσκευή. Δημιούργησαν διαφορετικές εκδόσεις του μηχανισμού αναπαραγωγής αρωμάτων, με στόχο την ενσωμάτωσή του σε μικρότερα και φορητά προϊόντα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ένα βραχιόλι με δύο κανάλια αρωμάτων, ένα κολιέ με πέντε κανάλια και μια συσκευή χειρός.
Η ηλεκτρονική μύτη, με διάμετρο περίπου 15 εκατοστά, παραμένει ξεχωριστό εξάρτημα από τα wearables που χρησιμοποιούνται για την αναπαραγωγή των οσμών.
Το σύστημα μπορεί να μεταφέρει ψηφιακές εντολές σχετικά γρήγορα, αλλά ο συνολικός χρόνος αναγνώρισης μιας μυρωδιάς εξαρτάται από την πολυπλοκότητα του δείγματος και μπορεί να φτάσει αρκετά δευτερόλεπτα.
Ένα ψηφιακό ποτήρι που συνδυάζει γεύση και όσφρηση
Η ερευνητική ομάδα παρουσίασε επίσης ένα πειραματικό σύστημα που συνδυάζει την αναπαραγωγή αρωμάτων με την αίσθηση της γεύσης.
Πρόκειται για ένα ειδικά σχεδιασμένο ποτήρι, το οποίο περιλαμβάνει μικρές δεξαμενές αρωματικών και γευστικών υγρών. Η συσκευή μπορεί να απελευθερώνει συγκεκριμένες ποσότητες υγρού στο νερό, δημιουργώντας μια αντίστοιχη γευστική εμπειρία.
Στο πείραμα χρησιμοποιήθηκε επίσης συσκευή mixed reality, μέσω της οποίας ο χρήστης μπορούσε να επιλέξει ένα εικονικό ρόφημα και να ενεργοποιήσει την αντίστοιχη αναπαραγωγή γεύσης και μυρωδιάς.
Η τεχνολογία παρουσιάζει ενδιαφέρον για μελλοντικές εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας, όπου οι χρήστες θα μπορούν να συνδυάζουν οπτικά, ακουστικά και οσφρητικά ερεθίσματα.
Τι σημαίνει η τεχνολογία για το online shopping και την επικοινωνία
Οι πιθανές εφαρμογές του Scentronic επεκτείνονται πέρα από την ψυχαγωγία.
Στο ηλεκτρονικό εμπόριο, μια αντίστοιχη τεχνολογία θα μπορούσε να επιτρέπει στους καταναλωτές να δοκιμάζουν εξ αποστάσεως αρώματα ή να αποκτούν μια οσφρητική εικόνα προϊόντων πριν από την αγορά τους.
Στις βιντεοκλήσεις, η αποστολή πληροφοριών οσμής θα μπορούσε να προσθέσει μια νέα διάσταση στην επικοινωνία, ενώ στον χώρο της ιατρικής οι ερευνητές εξετάζουν μελλοντικές εφαρμογές για την αξιολόγηση της όσφρησης.
Ωστόσο, το σημερινό Scentronic δεν μπορεί να καταγράψει και να αναπαράγει οποιαδήποτε μυρωδιά. Αναγνωρίζει μόνο τις κατηγορίες στις οποίες έχει εκπαιδευτεί και χρησιμοποιεί αρωματικά υγρά που βρίσκονται ήδη στη συσκευή λήψης.
Για κάθε νέα κατηγορία οσμής απαιτούνται επιπλέον δεδομένα εκπαίδευσης και κατάλληλα υλικά αναπαραγωγής.
Επιπλέον, η εμπορική αξιοποίηση προϋποθέτει βελτίωση της ακρίβειας, μεγαλύτερη ποικιλία αρωμάτων, μικρότερες συσκευές και αξιολόγηση της ασφάλειας από την επαναλαμβανόμενη έκθεση στα αρωματικά σταγονίδια.
Το Scentronic παραμένει προς το παρόν ερευνητικό πρωτότυπο, χωρίς ανακοινωμένη ημερομηνία εμπορικής διάθεσης. Η επιστημονική του συμβολή βρίσκεται στη σύνδεση της αυτόματης αναγνώρισης οσμών με την απομακρυσμένη φυσική αναπαραγωγή τους, προσθέτοντας μια νέα δυνατότητα στις τεχνολογίες ψηφιακής επικοινωνίας.
