Τα wearables μπορούν να συμβάλουν στην πρόβλεψη επικίνδυνων υπερτασικών επεισοδίων έως και τρεις ημέρες πριν από την εκδήλωσή τους, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα που παρουσιάζει η American Heart Association. Συνδυάζοντας δεδομένα από πιεσόμετρα και συσκευές παρακολούθησης της καρδιακής λειτουργίας με τεχνητή νοημοσύνη, οι ερευνητές κατάφεραν να αναγνωρίσουν μεταβολές που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο υπερτασικής κρίσης.
Η μελέτη ανακοινώθηκε, ενόψει του επιστημονικού συνεδρίου American Heart Association Scientific Sessions, που πραγματοποιείται από τις 6 έως τις 9 Νοεμβρίου στο Σικάγο. Συμμετείχαν 4.190 ενήλικες με υπέρταση, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για δώδεκα μήνες. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη δυνατότητα της AI να μετατρέπει δεδομένα από wearables σε έγκαιρες προειδοποιήσεις, χωρίς ωστόσο να σημαίνουν ότι ένα συμβατικό smartwatch μπορεί από μόνο του να προβλέψει μια υπερτασική κρίση.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη σε 4.190 ασθενείς
Η έρευνα διεξήχθη σε νοσοκομείο της επαρχίας Σιντ στο Πακιστάν, από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Ιανουάριο του 2026.
Οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 40 έως 85 ετών, με μέση ηλικία τα 62,4 έτη, και είχαν υπέρταση σταδίου 2, δηλαδή αρτηριακή πίεση τουλάχιστον 140/90 mmHg, σύμφωνα με την ταξινόμηση που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη.
Κάθε συμμετέχων χρησιμοποιούσε φορητό πιεσόμετρο με περιχειρίδα, το οποίο κατέγραφε επανειλημμένα την αρτηριακή πίεση στη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.
Παράλληλα, ένα wearable στον καρπό κατέγραφε καρδιακούς παλμούς και τη μεταβλητότητα καρδιακού ρυθμού, γνωστή ως Heart Rate Variability (HRV).
Οι ερευνητές ανέλυσαν συνολικά 47 χαρακτηριστικά, αναζητώντας συνδυασμούς μεταβολών που προηγούνται ενός σοβαρού υπερτασικού επεισοδίου.
Στη διάρκεια της παρακολούθησης, 312 συμμετέχοντες παρουσίασαν συνολικά 418 υπερτασικές κρίσεις.
Τα προειδοποιητικά σημάδια έως 72 ώρες πριν
Το σύστημα AI κατάφερε να διακρίνει άτομα με αυξημένο κίνδυνο υπερτασικής κρίσης έως και 72 ώρες πριν από την εκδήλωσή της.
Ένας από τους σημαντικότερους δείκτες ήταν η απουσία της φυσιολογικής μείωσης της αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Συνήθως, η πίεση υποχωρεί τη νύχτα. Όταν αυτό δεν συνέβαινε, οι ερευνητές κατέγραψαν σχεδόν πενταπλάσιες πιθανότητες εμφάνισης υπερτασικής κρίσης.
Ένας δεύτερος σημαντικός δείκτης ήταν η απότομη αύξηση της πίεσης μετά το ξύπνημα. Όταν η διαφορά ξεπερνούσε τα 35 mmHg σε σύγκριση με τις νυχτερινές τιμές, οι πιθανότητες κρίσης ήταν σχεδόν τετραπλάσιες.
Αυτά τα ευρήματα δείχνουν γιατί η συνεχής παρακολούθηση μπορεί να προσφέρει περισσότερες πληροφορίες από μία μεμονωμένη μέτρηση στο ιατρείο ή στο σπίτι.
Τι έδειξαν οι ειδοποιήσεις της τεχνητής νοημοσύνης
Το σύστημα παρήγαγε ειδοποιήσεις όταν αναγνώριζε συνδυασμούς δεδομένων που υποδήλωναν αυξημένο κίνδυνο.
Περίπου το 32% των ασθενών που έλαβαν θετική προειδοποίηση παρουσίασε υπερτασική κρίση, ενώ το 97,4% όσων δεν έλαβαν προειδοποίηση παρέμεινε χωρίς τέτοιο επεισόδιο.
Η διαδικασία δεν περιοριζόταν στην εμφάνιση ειδοποίησης. Ο γιατρός μπορούσε να επικοινωνήσει με τον ασθενή, να αξιολογήσει την κατάστασή του και να προσαρμόσει τη φαρμακευτική αγωγή όταν χρειαζόταν.
Στους ασθενείς για τους οποίους πραγματοποιήθηκε παρέμβαση μέσα σε 24 ώρες από την ειδοποίηση, καταγράφηκαν περίπου 61% λιγότερες υπερτασικές κρίσεις και 45% λιγότερες επισκέψεις στα επείγοντα, σε σύγκριση με όσους δεν έλαβαν αντίστοιχη έγκαιρη παρέμβαση.
Πρόκειται για συσχέτιση που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση και δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η χρήση του συστήματος προκάλεσε τη συγκεκριμένη μείωση.
Γιατί ένα smartwatch δεν μπορεί ακόμη να αντικαταστήσει το πιεσόμετρο
Παρότι τα wearables καταγράφουν ολοένα περισσότερα βιομετρικά δεδομένα, η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης παραμένει μια ιδιαίτερη τεχνική πρόκληση.
Οι οπτικοί αισθητήρες που χρησιμοποιούνται σε πολλά smartwatches μπορούν να παρακολουθούν καρδιακούς παλμούς και HRV, αλλά δεν παρέχουν απαραίτητα αξιόπιστες μετρήσεις συστολικής και διαστολικής πίεσης.
Η συγκεκριμένη μελέτη βασίστηκε στον συνδυασμό wearable και πιεσόμετρου με περιχειρίδα. Δεν αξιολόγησε κάποιο εμπορικό smartwatch ως αυτόνομο σύστημα πρόβλεψης.
Η American Heart Association εξακολουθεί να συνιστά πιστοποιημένα αυτόματα πιεσόμετρα βραχίονα για την παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης.
Επιπλέον, η μελέτη αφορά ασθενείς με ήδη διαγνωσμένη υπέρταση και όχι τον γενικό πληθυσμό. Τα αποτελέσματα προέρχονται από ένα μόνο νοσοκομείο, ενώ η εργασία έχει παρουσιαστεί ως επιστημονική περίληψη και δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία αξιολόγησης πλήρους δημοσίευσης.
Μια νέα δυνατότητα για την προληπτική ιατρική
Η υπερτασική κρίση μπορεί να συνοδεύεται από οξεία βλάβη οργάνων, με σοβαρές επιπλοκές όπως εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα, νεφρική βλάβη και πνευμονικό οίδημα.
Η έγκαιρη αναγνώριση μεταβολών της πίεσης θα μπορούσε να προσφέρει στους γιατρούς περισσότερο χρόνο για αξιολόγηση και κατάλληλη παρέμβαση.
Για να αξιοποιηθεί, όμως, μια τέτοια τεχνολογία στην καθημερινή κλινική πράξη, απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες, ανεξάρτητη επικύρωση και σαφή πρωτόκολλα αντιμετώπισης των ειδοποιήσεων.
Η νέα έρευνα δείχνει ότι τα wearables, σε συνδυασμό με αξιόπιστες μετρήσεις και AI, μπορούν να εξελιχθούν από εργαλεία παρακολούθησης της φυσικής κατάστασης σε υποστηρικτικά συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για σοβαρούς καρδιαγγειακούς κινδύνους.
