Πόση ώρα επιτρέπεται να χρησιμοποιούν κινητά και tablets; Σε ποια ηλικία πρέπει να αποκτήσουν το πρώτο τους smartphone; Και πώς μπορούν οι γονείς να επιβάλουν περιορισμούς όταν οι ίδιοι δυσκολεύονται να αφήσουν το κινητό τους; Οι απαντήσεις αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν προέρχονται από ανθρώπους που εργάζονται στις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας, ειδικούς στην ανάπτυξη των παιδιών και γνωστούς γονείς.
Ένα εκτενές αφιέρωμα του Yahoo Tech, συγκεντρώνει τις προσωπικές πρακτικές 22 προσωπικοτήτων, ανάμεσά τους στελέχη της OpenAI και της Pinterest, πανεπιστημιακούς, παιδίατρους και ηθοποιούς. Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις τους, προκύπτει ένα κοινό συμπέρασμα: ο χρόνος οθόνης δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά μόνο με χρονόμετρα και απαγορεύσεις, αλλά με συγκεκριμένα όρια, συνέπεια και εναλλακτικές δραστηριότητες.
Ο ύπνος είναι το πρώτο όριο που δεν διαπραγματεύονται
Ο Scott Galloway, καθηγητής Marketing στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και γνωστός σχολιαστής της τεχνολογίας, εφαρμόζει έναν απλό κανόνα: τα κινητά των παιδιών του δεν μπαίνουν στα υπνοδωμάτια τη νύχτα.
Οι συσκευές φορτίζονται σε διαφορετικό χώρο, ώστε να μη δημιουργείται ο πειρασμός για ατελείωτο scrolling πριν από τον ύπνο.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται η Emily Oster, συγγραφέας και ειδικός σε ζητήματα γονεϊκότητας. Για εκείνη, η μεγαλύτερη ανησυχία δεν είναι απαραίτητα ο συνολικός χρόνος οθόνης, αλλά το ενδεχόμενο η χρήση των συσκευών να μειώνει τις ώρες ξεκούρασης.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση συμφωνεί με τις συστάσεις της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, η οποία προτείνει την απομάκρυνση των οθονών από τα υπνοδωμάτια και τη διακοπή της χρήσης τους περίπου μία ώρα πριν από τον ύπνο.
Τι κάνουν οι άνθρωποι της τεχνολογίας στα δικά τους σπίτια
Ο Bill Ready, διευθύνων σύμβουλος της Pinterest, θεωρεί ότι τα smartphones και ιδιαίτερα τα social media δεν έχουν θέση στις σχολικές αίθουσες ή στα χέρια πολύ μικρών παιδιών.
Ακόμη πιο συγκεκριμένος είναι ο Nilay Patel, αρχισυντάκτης του τεχνολογικού μέσου The Verge. Η οκτάχρονη κόρη του χρησιμοποιεί το iPad μόνο στην κουζίνα, συνήθως για έως 30 λεπτά την ημέρα, ενώ δεν επιτρέπεται να συμμετέχει σε διαδικτυακά παιχνίδια με άλλους χρήστες.
Παράλληλα, οι γονείς συζητούν μαζί της όσα παρακολουθεί. Η έμφαση δεν δίνεται μόνο στον περιορισμό της διάρκειας, αλλά και στην κατανόηση του περιεχομένου.
Η Anushka Salinas, CEO της Nanit, εταιρείας που κατασκευάζει έξυπνα συστήματα παρακολούθησης βρεφών, έχει υιοθετήσει έναν διαφορετικό κανόνα: tablets χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στα ταξίδια, ενώ η τηλεόραση επιτρέπεται τα Σαββατοκύριακα.
Στο σπίτι της OpenAI, τα γεύματα είναι χωρίς κινητά
Η Lauren Jonas, επικεφαλής του τομέα Youth and Families της OpenAI, έχει επιλέξει έναν κανόνα που αφορά ολόκληρη την οικογένεια: καμία συσκευή στο τραπέζι την ώρα του φαγητού.
Η λογική είναι ότι η τεχνολογία πρέπει να υποστηρίζει τη μάθηση και τις ανθρώπινες σχέσεις, χωρίς να υποκαθιστά τον χρόνο της οικογενειακής επικοινωνίας.
Η συγγραφέας Catherine Price ακολουθεί μια ακόμη πιο ενδιαφέρουσα πρακτική. Έχει δώσει στην κόρη της το δικαίωμα να επισημαίνει πότε οι γονείς παραβιάζουν τους συμφωνημένους κανόνες, όπως όταν κάποιος κοιτάζει το κινητό του κατά τη διάρκεια του δείπνου.
Έτσι, ο χρόνος οθόνης παύει να αποτελεί αποκλειστικά πρόβλημα των παιδιών και μετατρέπεται σε κοινή οικογενειακή ευθύνη.
Η σκηνοθέτις Tiffany Shlain έχει καθιερώσει από το 2010 μία ημέρα την εβδομάδα χωρίς ψηφιακές συσκευές, μια πρακτική που ονομάζει Tech Shabbat. Όπως περιγράφει, η συνήθεια διατηρήθηκε ακόμη και όταν οι κόρες της μεγάλωσαν.
Οι εξαιρέσεις δεν σημαίνουν αποτυχία
Δεν εφαρμόζουν όλοι οι γονείς απόλυτους περιορισμούς.
Η ηθοποιός Mandy Moore αποφεύγει την τηλεόραση τις καθημερινές και τη θεωρεί περισσότερο δραστηριότητα του Σαββατοκύριακου. Στις οικογενειακές μετακινήσεις, όμως, χαλαρώνει σημαντικά τους κανόνες.
Παρόμοια στάση ακολουθεί η Nicole Williams English, η οποία επιτρέπει τη χρήση iPad σε μεγάλα ταξίδια ή όταν χρειάζεται προσωρινά να απασχοληθεί η κόρη της. Διατηρεί, ωστόσο, την απαγόρευση των συσκευών κατά τη διάρκεια των γευμάτων.
Οι διαφορετικές πρακτικές δείχνουν ότι η αποτελεσματική διαχείριση δεν απαιτεί απαραίτητα απόλυτη απαγόρευση. Χρειάζεται ένα πλαίσιο που τα παιδιά κατανοούν και οι γονείς μπορούν να εφαρμόζουν με συνέπεια.
Η λύση δεν είναι μόνο να αφαιρέσουμε το κινητό
Ένα από τα ουσιαστικότερα σημεία της συζήτησης αφορά τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών.
Ο Chet Kittleson, ιδρυτής της Tin Can, υποστηρίζει ότι οι γονείς δεν χρειάζεται να προσφέρουν συνεχώς έτοιμη ψυχαγωγία. Ορισμένες φορές, η πλήξη γίνεται αφορμή για δημιουργικό παιχνίδι και φαντασία.
Η Lenore Skenazy, πρόεδρος της οργάνωσης Let Grow, στρέφει την προσοχή στις ευκαιρίες κοινωνικοποίησης. Όταν υπάρχουν διαθέσιμοι φίλοι και ασφαλείς χώροι για παιχνίδι, η ανάγκη συνεχούς διαδικτυακής παρουσίας μπορεί να περιοριστεί.
Οι νεότερες οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής επιβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει ένας αριθμός λεπτών που να αποτελεί ιδανικό όριο για όλες τις ηλικίες.
Μεγαλύτερη σημασία έχουν η ποιότητα του περιεχομένου, η ηλικία του παιδιού και το αν οι οθόνες αντικαθιστούν τον ύπνο, τη σωματική δραστηριότητα, το διάβασμα και την άμεση επικοινωνία.
Το βασικό δίδαγμα από τις εμπειρίες των 22 γονέων δεν είναι ότι τα παιδιά πρέπει να μεγαλώνουν χωρίς τεχνολογία. Είναι ότι η χρήση της χρειάζεται να έχει συγκεκριμένο σκοπό και σαφή όρια, με τους ενήλικες να εφαρμόζουν πρώτοι τους κανόνες που ζητούν από τα παιδιά τους να ακολουθήσουν.
