Η Amazon εγκαινίασε στη Βρετανία ένα νέο κέντρο διανομής που σχεδιάστηκε ώστε να καταναλώνει περίπου τη μισή ενέργεια από μια συμβατική εγκατάσταση logistics, αξιοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, φωτοβολταϊκά και δομικά υλικά με μειωμένο ανθρακικό αποτύπωμα. Το συγκρότημα, αξίας 40 εκατομμυρίων λιρών, αποτελεί την πρώτη εγκατάσταση του παγκόσμιου δικτύου της εταιρείας που επιδιώκει πιστοποίηση σύμφωνα με τη νεότερη έκδοση του διεθνούς προτύπου Zero Carbon Certification.
Η εγκατάσταση βρίσκεται στο Stockton-on-Tees, στη βορειοανατολική Αγγλία, και λειτουργεί από τις 21 Οκτωβρίου 2026. Η Amazon παρουσίασε αναλυτικά τις τεχνολογίες που ενσωμάτωσε στο κτίριο των 10.800 τετραγωνικών μέτρων, το οποίο εξυπηρετεί παραδόσεις στο North Yorkshire και σε περιοχές του County Durham. Η εταιρεία εκτιμά ότι οι κατασκευαστικές επιλογές μείωσαν τις σχετικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά τουλάχιστον 20%, ενώ ο στόχος για πιστοποίηση μηδενικού καθαρού ανθρακικού αποτυπώματος θα αξιολογηθεί το 2027.
Ένα κτίριο που σχεδιάστηκε για να καταναλώνει λιγότερη ενέργεια
Η Amazon δεν περιορίστηκε στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, αλλά ανασχεδίασε βασικά συστήματα του κτιρίου με στόχο τη μείωση των ενεργειακών αναγκών.
Η θέρμανση και η ψύξη πραγματοποιούνται αποκλειστικά με ηλεκτρικά συστήματα, ενώ αντλίες θερμότητας υψηλής απόδοσης αντικαθιστούν τους συμβατικούς λέβητες φυσικού αερίου.
Συστήματα ανάκτησης θερμότητας αξιοποιούν την ενέργεια που διαφορετικά θα χανόταν μέσω του αερισμού, ενώ ειδικές αεροκουρτίνες στις εισόδους των φορτηγών περιορίζουν τις θερμικές απώλειες κατά τη φόρτωση και εκφόρτωση δεμάτων.
Στην οροφή έχουν τοποθετηθεί περισσότερα από 1.400 τετραγωνικά μέτρα φωτοβολταϊκών πάνελ, τα οποία συμβάλλουν στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της εταιρείας, ο συνδυασμός αυτών των τεχνολογιών θα περιορίσει την κατανάλωση ενέργειας περίπου κατά 50% σε σύγκριση με ένα τυπικό κέντρο logistics. Το ποσοστό αποτελεί ακόμη εκτίμηση σχεδιασμού και όχι αποτέλεσμα ολοκληρωμένου έτους λειτουργίας.
Τεχνητή νοημοσύνη για την παρακολούθηση των εκπομπών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιοποίηση της AI για την καταγραφή και ανάλυση του ανθρακικού αποτυπώματος της κατασκευής.
Η Amazon χρησιμοποιεί λογισμικό προηγμένης ανάλυσης που συγκεντρώνει στοιχεία για τα υλικά και τα επιμέρους συστήματα του κτιρίου, από τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις μέχρι τις σωληνώσεις.
Με αυτόν τον τρόπο, οι μηχανικοί μπορούν να εντοπίζουν ποια εξαρτήματα ή διαδικασίες συνεισφέρουν περισσότερο στις εκπομπές και να εξετάζουν εναλλακτικές λύσεις.
Παράλληλα, εφαρμόζονται συστήματα αναγνώρισης εικόνας που διαβάζουν παραστατικά παραδόσεων και διαχείρισης αποβλήτων από το εργοτάξιο.
Η διαδικασία επιτρέπει ακριβέστερη καταγραφή των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν και εκείνων που απομακρύνθηκαν, χωρίς να απαιτείται αναμονή μέχρι την ολοκλήρωση του κατασκευαστικού έργου.
Η τεχνητή νοημοσύνη, επομένως, δεν είναι από μόνη της η αιτία της προβλεπόμενης εξοικονόμησης ενέργειας. Χρησιμοποιείται κυρίως ως εργαλείο μέτρησης, ανάλυσης και βελτιστοποίησης.
Σκυρόδεμα που αποθηκεύει διοξείδιο του άνθρακα
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες βρίσκεται στα υλικά κατασκευής.
Το συγκρότημα χρησιμοποιεί σχεδόν 1.500 τόνους χάλυβα με υψηλή περιεκτικότητα σε ανακυκλωμένο υλικό, περισσότερους από 200 τόνους δομικής ξυλείας και περίπου 4.400 κυβικά μέτρα σκυροδέματος μειωμένων εκπομπών.
Για ορισμένες εξωτερικές επιστρώσεις χρησιμοποιήθηκαν προκατασκευασμένα στοιχεία χωρίς συμβατικό τσιμέντο, στα οποία η σκωρία χάλυβα αντικαθιστά μέρος των παραδοσιακών πρώτων υλών.
Η Amazon συνεργάστηκε επίσης με τεχνολογικές εταιρείες όπως οι CarbiCrete, Paebbl και Low Carbon Materials για την αξιοποίηση υλικών που δεσμεύουν διοξείδιο του άνθρακα μέσα στη δομή τους.
Συγκεκριμένα, η τεχνολογία της CarbiCrete χρησιμοποιήθηκε σε περίπου 6.400 τετραγωνικά μέτρα εξωτερικών επιφανειών. Σύμφωνα με την εταιρεία, η παραγωγή των συγκεκριμένων στοιχείων συνέβαλε στην απομάκρυνση 33 τόνων CO2.
Η Amazon υπολογίζει ότι οι συνολικές εκπομπές που συνδέονται με την κατασκευή είναι τουλάχιστον 20% χαμηλότερες από εκείνες του προηγούμενου σχεδιαστικού προτύπου της.
Η πιστοποίηση μηδενικού άνθρακα δεν έχει ακόμη απονεμηθεί
Παρά τον χαρακτηρισμό της εγκατάστασης ως net-zero carbon, το νέο κέντρο δεν διαθέτει ακόμη οριστική πιστοποίηση.
Είναι η πρώτη εγκατάσταση της Amazon παγκοσμίως που έχει καταχωριστεί για την έκδοση 1.1 του Zero Carbon Certification του International Living Future Institute.
Το πρότυπο εξετάζει τόσο τις εκπομπές από την κατασκευή όσο και εκείνες που συνδέονται με την καθημερινή λειτουργία, απαιτώντας τεκμηριωμένα στοιχεία ενεργειακής απόδοσης και κάλυψης των αναγκών από ανανεώσιμες πηγές.
Μετά τη συμπλήρωση ενός έτους λειτουργίας, ανεξάρτητοι αξιολογητές θα εξετάσουν τα δεδομένα για να διαπιστώσουν αν πληρούνται οι προϋποθέσεις πιστοποίησης το 2027.
Επένδυση 40 εκατομμυρίων λιρών και 100 νέες θέσεις εργασίας
Το κέντρο διανομής έχει ήδη δημιουργήσει περίπου 100 θέσεις εργασίας, ενώ αποτελεί μέρος του ευρύτερου επενδυτικού σχεδίου της Amazon για τη Βρετανία, ύψους 40 δισεκατομμυρίων λιρών για την περίοδο 2025-2027.
Η εταιρεία θέλει να αξιοποιήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών για την ανάπτυξη αντίστοιχων εγκαταστάσεων σε άλλες περιοχές του δικτύου της.
Η σημασία του έργου δεν βρίσκεται μόνο στα φωτοβολταϊκά ή στη χρήση AI, αλλά στη συνδυασμένη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της κατασκευής και της λειτουργίας. Τα πραγματικά δεδομένα του πρώτου έτους θα δείξουν πόσο αποτελεσματικά μπορούν αυτές οι επιλογές να εφαρμοστούν σε μεγαλύτερη κλίμακα.
