Η Tesla βρίσκεται στο επίκεντρο μιας εξέλιξης που ενδέχεται να αλλάξει τους κανόνες ασφαλείας για ολόκληρη την αυτοκινητοβιομηχανία. Τα ηλεκτρονικά χερούλια των θυρών της εταιρείας, τα οποία φέρεται να έχουν συνδεθεί με αρκετούς εγκλωβισμούς και θανάτους , μπορεί να οδηγήσουν σε αυστηρότερους κανονισμούς που θα ισχύουν για κάθε νέο όχημα – όχι μόνο για τα μοντέλα της Tesla. Πάνω από δώδεκα άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους αφού εγκλωβίστηκαν μέσα σε οχήματα της εταιρείας έπειτα από τροχαίο.
Η απόφαση της NHTSA
Σε ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε, η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας Οδικής Κυκλοφορίας των ΗΠΑ (NHTSA) ανέφερε ότι οι καταγγελίες σχετικά με τον μηχανικό μηχανισμό απελευθέρωσης των θυρών της Tesla δεν δικαιολογούν έρευνα για ελάττωμα.
Αντ’ αυτού, η ρυθμιστική αρχή έκρινε ότι το ζήτημα αντιμετωπίζεται καλύτερα μέσω μιας ευρύτερης θεσμικής παρέμβασης, η οποία θα «επιβάλλει ένα ισχυρό και προφανές σύστημα εξόδου από τις θύρες σε όλα τα μηχανοκίνητα οχήματα». Εφόσον οριστικοποιηθεί, ο νέος κανονισμός θα δεσμεύει το σύνολο των νέων οχημάτων που κυκλοφορούν στην αμερικανική αγορά.
Το πρόβλημα των flush χερουλιών
Τα χερούλια της Tesla λειτουργούν ηλεκτρονικά και εφαρμόζουν επίπεδα στο αμάξωμα, για λόγους βελτίωσης της αεροδυναμικής – ένα σχεδιαστικό χαρακτηριστικό που έγινε σήμα κατατεθέν της μάρκας και υιοθετήθηκε στη συνέχεια από πλήθος κατασκευαστών.
Το ίδιο, όμως, χαρακτηριστικό έχει συνδεθεί με αρκετά περιστατικά στα οποία επιβάτες παγιδεύτηκαν μέσα στα οχήματά τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, επιβαίνοντες που επιβίωσαν από την αρχική σύγκρουση υπέστησαν στη συνέχεια σοβαρούς τραυματισμούς ή έχασαν τη ζωή τους, εγκλωβισμένοι μέσα σε φλεγόμενο όχημα.
Η NHTSA διερευνά ήδη περιπτώσεις στις οποίες τα χερούλια της Tesla καθίστανται ανενεργά εξαιτίας προβλημάτων στη μπαταρία χαμηλής τάσης – το σύστημα δηλαδή που τροφοδοτεί τα ηλεκτρονικά του αυτοκινήτου και το οποίο μπορεί να αποσυνδεθεί κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης.
Η αίτηση που πυροδότησε τις εξελίξεις
Η ανακοίνωση της υπηρεσίας δημοσιεύθηκε έπειτα από αίτηση που κατέθεσε ο Kevin Clouse, μηχανικός από τη Silicon Valley, ζητώντας έρευνα για ελάττωμα. Η καταγγελία του επικεντρώνεται στον ισχυρισμό ότι «τα χειριστήρια εξόδου έκτακτης ανάγκης για τον μηχανικό μηχανισμό απελευθέρωσης της θύρας δεν είναι άμεσα προσβάσιμα και σαφώς αναγνωρίσιμα».
Ο Clouse κατέθεσε την αίτηση έχοντας βιώσει ο ίδιος την αστοχία κατά τη διάρκεια τροχαίου. Όπως ανέφερε, μετά από μετωπική σύγκρουση, το Tesla Model 3 του 2022 που οδηγούσε υπέστη ολική απώλεια ηλεκτρικής ισχύος και πήρε φωτιά. Εξαιτίας ακριβώς αυτής της απώλειας ισχύος, τα ηλεκτρονικά χερούλια των θυρών κατέστησαν ανενεργά.
Η Κίνα προηγήθηκε με απαγόρευση
Οι ΗΠΑ δεν είναι η πρώτη αγορά που αντιδρά. Η κινεζική κυβέρνηση απαγόρευσε νωρίτερα φέτος τα ηλεκτρονικά χερούλια θυρών για λόγους ασφαλείας, σε μια κίνηση που είχε άμεσο αντίκτυπο στους σχεδιαστικούς προσανατολισμούς κάθε κατασκευαστή που δραστηριοποιείται στη μεγαλύτερη αγορά ηλεκτρικών οχημάτων του πλανήτη.
Η κινεζική απόφαση λειτούργησε ως προπομπός για τη διεθνή συζήτηση, καθιστώντας σαφές ότι το ζήτημα δεν αφορά μεμονωμένο κατασκευαστή αλλά μια ολόκληρη σχεδιαστική φιλοσοφία.
Όταν το design συγκρούεται με την ασφάλεια
Η υπόθεση αναδεικνύει μια θεμελιώδη ένταση της σύγχρονης αυτοκινητοβιομηχανίας. Τα flush χερούλια προσφέρουν αισθητικό αποτέλεσμα και οριακά καλύτερο συντελεστή αεροδυναμικής αντίστασης, στοιχείο που μεταφράζεται σε λίγα επιπλέον χιλιόμετρα αυτονομίας για ένα ηλεκτρικό όχημα.
Το τίμημα, ωστόσο, είναι η εξάρτηση μιας λειτουργίας ζωτικής σημασίας από την ηλεκτρική τροφοδοσία – ακριβώς τη στιγμή που αυτή είναι πιθανότερο να έχει διακοπεί. Ο μηχανικός μηχανισμός εφεδρείας υπάρχει στα οχήματα της Tesla, όμως η κριτική εστιάζει στο ότι δεν είναι ούτε εμφανής ούτε διαισθητικός για κάποιον που βρίσκεται σε κατάσταση πανικού, ενδεχομένως τραυματισμένος, μέσα σε ένα όχημα που φλέγεται.
Οι επιπτώσεις για τον κλάδο
Η επιλογή της NHTSA να μη στοχεύσει αποκλειστικά την Tesla αλλά να προχωρήσει σε γενικό κανονισμό είναι ενδεικτική. Τα ηλεκτρονικά χερούλια έχουν εξαπλωθεί σε δεκάδες μοντέλα πολλών κατασκευαστών, από premium μάρκες μέχρι μαζικά ηλεκτρικά οχήματα.
Ένας κανονισμός που θα επιβάλλει «ισχυρό και προφανές» σύστημα εξόδου σε κάθε νέο αυτοκίνητο θα υποχρεώσει τη βιομηχανία σε επανασχεδιασμό – πιθανότατα με ορατούς, τυποποιημένους μηχανικούς μοχλούς που θα λειτουργούν ανεξάρτητα από κάθε ηλεκτρικό σύστημα. Η Tesla, που πρωτοστάτησε στη διάδοση της συγκεκριμένης σχεδιαστικής λύσης, ενδέχεται έτσι να γίνει η αφορμή για την κατάργησή της σε ολόκληρη την αγορά.
