Το ντοκιμαντέρ Musk κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στις 8 Σεπτεμβρίου στο Φεστιβάλ Βενετίας, σε μια από τις πλέον αναμενόμενες προβολές της φετινής διοργάνωσης. Το πρώτο teaser κυκλοφόρησε λίγο πριν από την προβολή, δίνοντας μια γεύση της προσέγγισης που επέλεξε ο σκηνοθέτης Alex Gibney για τον πλουσιότερο άνθρωπο του πλανήτη.
Η διάρκεια από μόνη της προκαλεί εντύπωση αφού έχει διάρκεια 235 λεπτά, δηλαδή σχεδόν τέσσερις ώρες. Η ταινία για τον Elon Musk βγαίνει στις αμερικανικές αίθουσες στις 16 Οκτωβρίου, ενώ ακόμη εκτενέστερη εκδοχή αναμένεται να προβληθεί από το HBO μέσα στο 2027.
Το teaser και η δομή του
Το teaser στήνεται γύρω από την εκτόξευση ενός πυραύλου. Καθώς ο πύραυλος ανεβαίνει στον ουρανό, ακούγονται τα πρώτα σχόλια για τον πρωταγωνιστή. Ο αληθινός Iron Man, ένας από τους μεγαλύτερους κεφαλαιοκράτες όλων των εποχών, ένας στοχαστής της επόμενης γενιάς.
Στη συνέχεια ο πύραυλος αρχίζει να ταλαντεύεται, και μαζί του αλλάζει και ο τόνος των μαρτυριών. Οι πιο πρόσφατες τοποθετήσεις κάνουν λόγο για ακραίο ναρκισσισμό και ανεξέλεγκτη εξουσία. Η οπτική μεταφορά είναι προφανής, λειτουργεί όμως αποτελεσματικά ως συμπύκνωση ολόκληρης της αφήγησης.
Ο σκηνοθέτης και το βάρος του βιογραφικού του
Ο Gibney δεν είναι νεος σε τέτοιου είδους πορτρέτα. Έχει κερδίσει Όσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ για το Taxi to the Dark Side, ήταν υποψήφιος για το Enron: The Smartest Guys in the Room και υπογράφει το Going Clear για τη Σαηεντολογία.
Έχει επίσης ασχοληθεί επανειλημμένα με τη Silicon Valley, τόσο με το Steve Jobs: The Man in the Machine όσο και με το The Inventor, την έρευνά του για την υπόθεση της Elizabeth Holmes. Παρότι λοιπόν έχει ασχοληθεί με ισχυρά πρόσωπα και οργανισμούς, ο ίδιος δηλώνει ότι τίποτα δεν συγκρίνεται με το εύρος της εξουσίας που συγκεντρώνει το φετινό του θέμα.
Η δυσκολία που δεν περίμενε
Σε δηλώσεις του πριν από την πρεμιέρα, ο σκηνοθέτης περιέγραψε ένα εμπόδιο που λέει πολλά για τη φύση του εγχειρήματος. Οι άνθρωποι φοβούνταν να μιλήσουν, ιδίως μπροστά σε κάμερα – και δεν επρόκειτο μόνο για επικριτές.
Αρκετοί από τους στενούς συνεργάτες και υποστηρικτές του Musk απαντούσαν ότι δεν μπορούν να συνομιλήσουν χωρίς προηγούμενη άδειά του. Ο ίδιος ο Gibney το σχολιάζει με ενδιαφέρουσα διατύπωση: για έναν άνθρωπο τόσο ισχυρό, η ανάγκη τέτοιου ελέγχου του φάνηκε μάλλον ένδειξη αδυναμίας.
Η θέση που υπερασπίζεται η ταινία
Το ντοκιμαντέρ δεν επιχειρεί ουδέτερη καταγραφή. Η κεντρική του θέση είναι ότι ο μύθος του σύγχρονου Λεονάρντο ντα Βίντσι καταρρέει υπό το βάρος των στοιχείων, με τον σκηνοθέτη να περιγράφει τον πρωταγωνιστή ως άνθρωπο που συγκεντρώνει εξουσία κυρίως μέσα από τον έλεγχο τεράστιου όγκου δεδομένων.
Η ταινία προχωρά μάλιστα σε βαρύτατο ισχυρισμό, υποστηρίζοντας ότι η επιρροή αυτή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την υπονόμευση μελλοντικών εκλογικών διαδικασιών στις ΗΠΑ. Πρόκειται για θέση που αναμένεται να προκαλέσει έντονη αντιπαράθεση – και για την οποία η αξιολόγηση των τεκμηρίων θα γίνει μόνο μετά τις πρώτες προβολές.
Τι σημαίνει για το ελληνικό κοινό
Η ελληνική διανομή δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη. Δεδομένου ότι τη διεθνή διανομή αναλαμβάνει η Universal Pictures, η πιθανότητα προβολής σε ελληνικές αίθουσες μέσα στο επόμενο διάστημα είναι υπαρκτή, χωρίς ωστόσο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Το πρακτικό ερώτημα για τον θεατή αφορά τελικά τη διάρκεια. Τέσσερις ώρες αποτελούν σοβαρή απαίτηση ακόμη και για θέμα τόσο επίκαιρο, ενώ η ακόμη εκτενέστερη εκδοχή που ετοιμάζεται για την τηλεόραση δείχνει ότι το υλικό ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια μιας συμβατικής κινηματογραφικής παραγωγής.
