Το screen tearing είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν στο gaming. Η εικόνα μοιάζει ξαφνικά να έχει «κοπεί» οριζόντια, με το πάνω μέρος ενός frame να μην ευθυγραμμίζεται με το κάτω. Σε ένα γρήγορο FPS ή racing game, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενοχλητικό.
Η αιτία δεν είναι απαραίτητα μια αδύναμη GPU ή μια προβληματική οθόνη. Το screen tearing εμφανίζεται όταν η κάρτα γραφικών και το monitor δεν συμφωνούν χρονικά για το πότε πρέπει να εμφανιστεί το επόμενο frame. Ευτυχώς, τεχνολογίες όπως G-Sync, FreeSync και Adaptive-Sync έχουν κάνει το πρόβλημα πολύ ευκολότερο να αντιμετωπιστεί.
Τι προκαλεί το screen tearing
Για να καταλάβουμε το screen tearing, πρέπει πρώτα να ξεχωρίσουμε δύο αριθμούς: fps και Hz.
Τα fps – frames per second – δείχνουν πόσα frames παράγει η GPU κάθε δευτερόλεπτο. Τα Hz περιγράφουν πόσες φορές μπορεί να ανανεώσει την εικόνα της η οθόνη μέσα σε ένα δευτερόλεπτο.
Μια οθόνη 60Hz ανανεώνεται έως 60 φορές το δευτερόλεπτο, ενώ ένα gaming monitor μπορεί να λειτουργεί στα 144Hz, 240Hz, 360Hz ή πολύ υψηλότερα. Έχουμε φτάσει πλέον ακόμη και σε native 1.000Hz monitors, όπως το LG UltraGear 25G590B που κυκλοφόρησε το 2026.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η GPU αλλάξει το frame που στέλνει στην οθόνη ενώ εκείνη βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία εμφάνισης του προηγούμενου.
Η οθόνη κάνει scanout της εικόνας γραμμή προς γραμμή. Αν στη μέση αυτής της διαδικασίας φτάσει ένα διαφορετικό frame, ένα μέρος της οθόνης μπορεί να παρουσιάζει το προηγούμενο frame και το υπόλοιπο το καινούργιο.
Η οριζόντια ασυνέχεια μεταξύ των δύο είναι το tearing.
Δεν χρειάζεται απαραίτητα να έχεις περισσότερα fps από Hz για να συμβεί. Το βασικό πρόβλημα είναι ο χρονικός ασυγχρονισμός μεταξύ της παραγωγής των frames και της ανανέωσης της οθόνης.
Τι κάνει το V-Sync
Η παλαιότερη και απλούστερη λύση είναι το V-Sync ή Vertical Synchronization.
Με ενεργοποιημένο V-Sync, η GPU δεν παρουσιάζει ένα νέο frame οποιαδήποτε στιγμή θέλει. Περιμένει το κατάλληλο σημείο του refresh cycle της οθόνης και συγχρονίζει την παρουσίαση του frame με αυτή.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το screen tearing μπορεί ουσιαστικά να εξαφανιστεί.
Υπάρχει όμως κόστος.
Η αναμονή μπορεί να αυξήσει το input latency, κάτι ιδιαίτερα αισθητό σε competitive games. Αν μάλιστα η GPU δεν μπορεί να διατηρήσει το απαραίτητο frame rate, παραδοσιακές υλοποιήσεις V-Sync μπορούν να οδηγήσουν σε επανάληψη frames και αντιληπτό stutter.
Για αυτό το V-Sync από μόνο του δεν αποτελεί πλέον την καλύτερη λύση για κάθε σύστημα.
G-Sync και FreeSync αλλάζουν τα Hz της οθόνης
Το μεγάλο βήμα ήταν το Variable Refresh Rate – VRR. Αντί να αναγκάζουμε την GPU να ακολουθεί ένα σταθερό refresh rate, το VRR επιτρέπει στην οθόνη να προσαρμόζει τον ρυθμό ανανέωσής της ανάλογα με τον ρυθμό με τον οποίο η GPU ολοκληρώνει τα frames.
Αν το παιχνίδι τρέχει στα 103 fps, για παράδειγμα, μια συμβατή οθόνη μπορεί να προσαρμόζει δυναμικά το refresh της ώστε τα frames και τα refresh cycles να παραμένουν συγχρονισμένα.
Αυτός είναι ο βασικός μηχανισμός πίσω από το NVIDIA G-Sync, το AMD FreeSync και το VESA Adaptive-Sync. Η VESA αναφέρει ότι το Adaptive-Sync επιτρέπει στο display να μεταβάλλει δυναμικά το refresh rate ανάλογα με το rendering rate, μειώνοντας tearing, stutter και latency.
Τα G-Sync Compatible monitors δεν χρειάζονται απαραίτητα το ειδικό hardware module των παραδοσιακών G-Sync displays, αλλά πιστοποιούνται από τη NVIDIA για VRR λειτουργία χωρίς προβληματικά artifacts.
Το VRR έχει και όρια
Το VRR όμως δεν μπορεί να κάνει μια οθόνη ταχύτερη από το μέγιστο refresh rate της.
Αν έχεις monitor 144Hz και το παιχνίδι φτάσει στα 200 fps, η οθόνη δεν μπορεί ξαφνικά να λειτουργήσει στα 200Hz. Όταν τα fps βγουν πάνω από το VRR range, μπορεί να εμφανιστεί ξανά screen tearing, ανάλογα με τις υπόλοιπες ρυθμίσεις.
Για αυτό χρησιμοποιείται συχνά frame limiter λίγο χαμηλότερα από το μέγιστο refresh rate. Σε οθόνη 240Hz, για παράδειγμα, ένα cap περίπου στα 235-237 fps είναι μια συνηθισμένη πρακτική ώστε το παιχνίδι να παραμένει μέσα στο VRR window.
Δεν είναι μαγικός αριθμός και δεν χρειάζονται όλες οι οθόνες ακριβώς το ίδιο περιθώριο.
Η AMD προτείνει επίσημα ότι όταν τα fps ξεπερνούν συστηματικά το refresh rate μιας FreeSync οθόνης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί V-Sync ή frame cap για tear-free λειτουργία.
Τι πρέπει να ενεργοποιήσεις
Για τους περισσότερους gamers με σύγχρονο VRR monitor, η σωστή αφετηρία είναι απλή: ενεργοποίησε G-Sync ή FreeSync τόσο από την οθόνη όσο και από τον driver της GPU και χρησιμοποίησε ένα frame cap λίγο κάτω από το μέγιστο refresh rate όταν το σύστημά σου μπορεί να το ξεπεράσει.
Αν εξακολουθεί να υπάρχει tearing στο πάνω άκρο του VRR range, μπορεί να χρειάζεται και V-Sync, ανάλογα με τη GPU, το παιχνίδι και τις προτεραιότητές σου σε latency.
Το screen tearing μπορεί να μην έχει εξαφανιστεί εντελώς από το PC gaming, αλλά πλέον είναι ένα πρόβλημα με πολύ καλά κατανοημένη αιτία και αποτελεσματικές λύσεις.
Το κρίσιμο είναι να μην κυνηγάς απλώς περισσότερα fps. Αυτό που χρειάζεται πραγματικά η οθόνη είναι τα σωστά fps, την κατάλληλη στιγμή.
