Ο κορυφαίος ρυθμιστικός φορέας για την ασφάλεια των αυτοκινήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες εντείνει τις ενέργειές του σχετικά με την απόδοση του λογισμικού Full Self-Driving (Supervised) της Tesla, εστιάζοντας στη συμπεριφορά του συστήματος κάτω από συνθήκες χαμηλής ορατότητας. Το Γραφείο Διερεύνησης Ελαττωμάτων (ODI) της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας Οδικής Κυκλοφορίας ανακοίνωσε ότι αναβαθμίζει την έρευνα που είχε ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2024. Η διαδικασία περνάει πλέον στο στάδιο της “μηχανικής ανάλυσης”, το οποίο αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο ρυθμιστικού ελέγχου. Η συγκεκριμένη εξέλιξη είναι εξαιρετικά κρίσιμη, καθώς αποτελεί το προαπαιτούμενο νομικό και τεχνικό βήμα προτού η υπηρεσία ζητήσει από μια αυτοκινητοβιομηχανία να προχωρήσει σε επίσημη και υποχρεωτική ανάκληση οχημάτων.
Το λογισμικό αυτόνομης οδήγησης, το οποίο αποτελεί έναν από τους κεντρικούς πυλώνες της στρατηγικής της αμερικανικής εταιρείας, καλείται να αποδείξει την αξιοπιστία του απέναντι σε αυστηρά δεδομένα. Η μετάβαση της έρευνας σε αυτό το ανώτατο επίπεδο υποδηλώνει ότι οι αρχικές ενδείξεις για τεχνικές ελλείψεις ήταν αρκετά σοβαρές ώστε να δικαιολογήσουν μια εις βάθος τεχνική αξιολόγηση των συστημάτων που ελέγχουν τα οχήματα στους δημόσιους δρόμους.
Το χρονικό των ερευνών και τα ατυχήματα
Η αφορμή για την έναρξη αυτής της ενδελεχούς έρευνας δόθηκε μετά από τέσσερα καταγεγραμμένα ατυχήματα που συνέβησαν σε συνθήκες όπου η ορατότητα ήταν περιορισμένη, όπως σε περιπτώσεις έντονης ομίχλης, αντηλιάς ή ισχυρής βροχόπτωσης. Το πιο τραγικό από αυτά τα περιστατικά περιλάμβανε τον θάνατο ενός πεζού, γεγονός που σήμανε συναγερμό στις αρχές για την ικανότητα του συστήματος να αντιδρά σε απρόβλεπτες συνθήκες.
📍 Η εξέλιξη της είδησης: TESLA
Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, το αρμόδιο γραφείο διεξάγει έναν συνεχή έλεγχο, ανταλλάσσοντας δεδομένα και τεχνικές αναφορές με την εταιρεία. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, φαίνεται πως εντοπίστηκαν και άλλα περιστατικά στα οποία το λογισμικό οδήγησης αποδείχθηκε ανεπαρκές. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το σύστημα δεν κατάφερε να ανιχνεύσει κοινές συνθήκες του οδοστρώματος που μείωναν την ορατότητα των καμερών.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, σε πολλές περιπτώσεις, το λογισμικό δεν παρείχε τις απαραίτητες προειδοποιήσεις στον οδηγό για την υποβάθμιση της απόδοσης των καμερών παρά μόνο κλάσματα του δευτερολέπτου πριν συμβεί η πρόσκρουση. Σε αυτά τα ατυχήματα, το λογισμικό είτε έχασε την ιχνηλάτηση του προπορευόμενου οχήματος είτε δεν το εντόπισε ποτέ, αφήνοντας τον οδηγό χωρίς τον απαραίτητο χρόνο αντίδρασης.
Ελλιπή δεδομένα και η καθυστερημένη αντίδραση της εταιρείας
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, οι αρχές εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για τη στάση της αυτοκινητοβιομηχανίας κατά τη διάρκεια της έρευνας. Το Γραφείο Διερεύνησης Ελαττωμάτων ανέφερε ρητά ότι δεν έχει λάβει όλες τις πληροφορίες που έχει ζητήσει. Αν και η εταιρεία φέρεται να ξεκίνησε την ανάπτυξη μιας ενημέρωσης λογισμικού (update) για την επίλυση των προβλημάτων χαμηλής ορατότητας ήδη από τον Ιούνιο του 2024 —πριν καν ανοίξει επίσημα η έρευνα— δεν έχει ξεκαθαρίσει μέχρι σήμερα εάν αυτή η ενημέρωση αναπτύχθηκε πλήρως, εάν διανεμήθηκε στους χρήστες, ή ποια συγκεκριμένα μοντέλα οχημάτων την έλαβαν.
Επιπρόσθετα, οι ρυθμιστικές αρχές πιστεύουν ότι ο πραγματικός αριθμός των ατυχημάτων ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερος από αυτόν που έχει αναφερθεί. Οι περιορισμοί στον τρόπο συλλογής και επισήμανσης των δεδομένων που χρησιμοποιεί η εταιρεία δημιουργούν “τυφλά σημεία” στη στατιστική απεικόνιση των συμβάντων, κρύβοντας ίσως παρόμοια ατυχήματα που συνέβησαν υπό τις ίδιες αντίξοες συνθήκες.
Παραβιάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και περαιτέρω έρευνες
Η έρευνα για τη χαμηλή ορατότητα δεν είναι το μοναδικό ανοιχτό μέτωπο. Παράλληλα, το ίδιο ρυθμιστικό γραφείο εξετάζει περισσότερες από 80 περιπτώσεις κατά τις οποίες το λογισμικό υποβοήθησης οδήγησης παραβίασε βασικούς κανόνες οδικής ασφάλειας. Σε αυτές τις περιπτώσεις καταγράφηκαν ενέργειες όπως η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, η μη διακοπή πορείας σε πινακίδες Stop και η επικίνδυνη διέλευση από διασταυρώσεις, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για την ικανότητα του συστήματος να ερμηνεύει σωστά τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Οι τεχνικές αυτές αδυναμίες αναδεικνύουν τη βασική συζήτηση γύρω από την επιλογή της εταιρείας να βασίζεται αποκλειστικά σε συστήματα καμερών (Vision-only) για την αντίληψη του περιβάλλοντος, καταργώντας τους αισθητήρες ραντάρ και υπερήχων που χρησιμοποιούν άλλοι κατασκευαστές. Σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας, μια κάμερα έχει τους ίδιους περιορισμούς με το ανθρώπινο μάτι, κάτι που η μηχανική ανάλυση καλείται πλέον να αξιολογήσει εξονυχιστικά.
Ο αντίκτυπος στο φιλόδοξο σχέδιο των Robotaxi
Όλες αυτές οι ρυθμιστικές εξελίξεις έρχονται σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη χρονική συγκυρία. Τους τελευταίους μήνες, η εταιρεία καταβάλλει τεράστιες προσπάθειες να θέσει σε λειτουργία μια υπηρεσία αυτόνομων ταξί (Robotaxi) στο Όστιν του Τέξας. Το σχέδιο αυτό αποτελεί το επόμενο μεγάλο στοίχημα για την εξέλιξη της αστικής κινητικότητας, απαιτώντας ωστόσο ένα λογισμικό που να λειτουργεί άψογα χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση.
Αν το σύστημα που επιβλέπεται από οδηγό (Supervised) αντιμετωπίζει τέτοιου είδους θεμελιώδη προβλήματα σε βροχή, ομίχλη ή έντονο φως, η μετάβαση στην πλήρη αυτονομία (Level 4 ή 5) καθίσταται ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα. Οι αποφάσεις που θα προκύψουν από την τρέχουσα “μηχανική ανάλυση” των αρχών δεν θα κρίνουν μόνο την πιθανότητα μιας μαζικής ανάκλησης, αλλά ίσως καθορίσουν και το χρονοδιάγραμμα για την κυκλοφορία των πλήρως αυτόνομων οχημάτων στους δημόσιους δρόμους.
