Το Facebook ετοιμάζεται να αλλάξει ριζικά τη μορφή του, σε μια κίνηση που μοιάζει επικίνδυνα με παραδοχή ήττας απέναντι στο TikTok. Η πλατφόρμα σχεδιάζει μεγάλες αλλαγές προκειμένου να συγκρατήσει τους χρήστες της από τη φυγή προς ανταγωνιστικά κοινωνικά δίκτυα — αλλαγές που, όπως όλα δείχνουν, οδηγούν στη μετατροπή του Facebook σε κάτι που θυμίζει κλώνο του TikTok.
Πλήρης οθόνη βίντεο από το πρώτο δευτερόλεπτο
Ο επικεφαλής του Facebook, Tom Alison, ανακοίνωσε ότι η πλατφόρμα θα ξεκινήσει αργότερα μέσα στη χρονιά τις δοκιμές μιας «επανασχεδιασμένης εμπειρίας», η οποία θα τοποθετεί ένα υποσύνολο χρηστών απευθείας σε «βίντεο πλήρους οθόνης τη στιγμή που ανοίγουν την εφαρμογή».
Η Meta δεν μοιράστηκε παραδείγματα του πώς θα μοιάζει το πειραματικό νέο interface, διευκρίνισε μόνο ότι η διάθεση θα ξεκινήσει από χώρες με σαφή προτίμηση στο περιεχόμενο βίντεο, με πιθανή επέκταση στις Ηνωμένες Πολιτείες την επόμενη χρονιά.
Τι οδήγησε στην απόφαση
Το σκεπτικό πίσω από τις δοκιμές είναι η διαπίστωση του Facebook ότι «το βίντεο είναι εκεί όπου συμβαίνουν οι συζητήσεις, όπου σχηματίζονται οι κοινότητες, ακόμη και όπου αρχίζει να λαμβάνει χώρα το εμπόριο». Με άλλα λόγια, η αρχική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης της Meta κινδυνεύει να μείνει πίσω από τις εξελίξεις που η ίδια κάποτε καθόριζε.
Τα νούμερα ενισχύουν την ανησυχία. Αν και η Meta δεν δημοσιοποιεί συγκεκριμένα στοιχεία χρηστών ανά πλατφόρμα, έχασε συνολικά 20 εκατομμύρια χρήστες το πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τα δικά της δεδομένα — μια απώλεια που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Η κούρσα με το TikTok και το YouTube
Το Facebook παραμένει σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις η δημοφιλέστερη κοινωνική πλατφόρμα παγκοσμίως, όμως το YouTube ακολουθεί σε κοντινή απόσταση και το TikTok δεν βρίσκεται πολύ πίσω. Το κινεζικών συμφερόντων δίκτυο ξεπέρασε το ορόσημο του ενός δισεκατομμυρίου μηνιαίων χρηστών μόλις τρία χρόνια μετά την κυκλοφορία του — σημαντικά ταχύτερα από ό,τι το ίδιο το Facebook στην εποχή του.
Η Meta δεν είναι, βεβαίως, άπειρη σε τέτοιες κινήσεις. Το 2020 λάνσαρε τα Reels στο Instagram ακριβώς για να ανταγωνιστεί το TikTok, με αναμφισβήτητη επιτυχία. Τώρα επιχειρεί κάτι αντίστοιχο και με το Facebook, μεταφέροντας τη συνταγή στην παλαιότερη και πιο «βαριά» πλατφόρμα της.
Η ειρωνεία των δηλώσεων του 2022
Υπάρχει, ωστόσο, και μια πικρή ειρωνεία στην όλη υπόθεση. Το 2022, ο ίδιος ο Tom Alison είχε δηλώσει ότι έβλεπε «το TikTok να κυνηγά το Facebook» και όχι το αντίστροφο. Τέσσερα χρόνια αργότερα, η πλατφόρμα που υποτίθεται ότι καθόριζε την πορεία ετοιμάζεται να υιοθετήσει το βασικότερο σχεδιαστικό χαρακτηριστικό του ανταγωνιστή της.
Η στροφή προς το κάθετο βίντεο πλήρους οθόνης δεν είναι απλή αισθητική επιλογή. Πρόκειται για θεμελιώδη αλλαγή στη λογική της κατανάλωσης περιεχομένου: από την ενεργητική περιήγηση σε ένα feed φίλων και ομάδων, στην παθητική παρακολούθηση ενός αλγοριθμικά επιμελημένου ρεύματος βίντεο. Η μετάβαση αυτή απομακρύνει το Facebook από τη λογική της κοινωνικής δικτύωσης και το φέρνει πιο κοντά σε ένα εργαλείο ψυχαγωγίας.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό
Η μεγάλη απορία είναι αν η στρατηγική μπορεί να αποδώσει. Οι χρήστες που αναζητούν εμπειρία τύπου TikTok διαθέτουν ήδη το TikTok — και έναν αλγόριθμο που τελειοποιείται επί χρόνια πάνω σε αυτό ακριβώς το μοντέλο. Την ίδια στιγμή, όσοι παραμένουν στο Facebook το κάνουν συχνά για λόγους που δεν έχουν σχέση με το βίντεο. Oμάδες, εκδηλώσεις, το Marketplace και η επαφή με έναν κοινωνικό κύκλο που έχει μεταναστεύσει αλλού.
Η ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση αυτού του πυρήνα και στην προσέλκυση νεότερου κοινού είναι λεπτή. Και η ιστορία των κοινωνικών δικτύων έχει δείξει ότι η μίμηση του ανταγωνιστή σπάνια αρκεί από μόνη της για να τον νικήσεις.
