Το SCP Foundation ετοιμάζεται να περάσει στη μεγάλη οθόνη με την A24, όμως η κινηματογραφική μεταφορά έχει ήδη ανοίξει μια ασυνήθιστη συζήτηση γύρω από τα πνευματικά δικαιώματα. Η εταιρεία έχει αποκτήσει τα παγκόσμια δικαιώματα διανομής ενός νέου κινηματογραφικού project που συνδέει το σύμπαν του SCP με το franchise V/H/S, αλλά το υλικό στο οποίο βασίζεται λειτουργεί με άδεια Creative Commons που δεν επιτρέπει την παραδοσιακή λογική αποκλειστικότητας του Hollywood.
Το πρόβλημα έγινε ακόμη πιο έντονο όταν οι διαχειριστές του επίσημου SCP Foundation Wiki ανακοίνωσαν ότι δεν είχαν προηγούμενη επικοινωνία με την A24, τους παραγωγούς ή τους διανομείς του project. Σύμφωνα με την κοινότητα, έγιναν μάλιστα προσπάθειες επικοινωνίας μετά την ανακοίνωση χωρίς, μέχρι στιγμής, αποτέλεσμα.
Ένα horror σύμπαν χωρίς έναν ιδιοκτήτη
Το SCP Foundation δεν είναι ένα συμβατικό franchise με έναν δημιουργό ή μια εταιρεία να ελέγχει το IP. Πρόκειται για ένα τεράστιο collaborative fiction project που αναπτύχθηκε στο διαδίκτυο, με χιλιάδες συγγραφείς να δημιουργούν ιστορίες γύρω από μια φανταστική μυστική οργάνωση που εντοπίζει, μελετά και περιορίζει ανεξήγητα ή υπερφυσικά φαινόμενα.
Οι περισσότερες ιστορίες παρουσιάζονται ως απόρρητα έγγραφα, reports και αρχεία μιας κυβερνητικού τύπου υπηρεσίας. Το αποτέλεσμα συνδυάζει cosmic horror, science fiction και γραφειοκρατική παράνοια – μια δομή που ταιριάζει ιδιαίτερα καλά στη λογική ανθολογίας του V/H/S.
Η ίδια η φύση του SCP Foundation, όμως, δημιουργεί το βασικό πρόβλημα για ένα παραδοσιακό studio.
Τι επιτρέπει πραγματικά η Creative Commons άδεια
Το περιεχόμενο του SCP Foundation Wiki διατίθεται με Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0, γνωστή ως CC BY-SA 3.0.
Η άδεια επιτρέπει σε οποιονδήποτε να αντιγράψει, να τροποποιήσει και να δημιουργήσει παράγωγο έργο βασισμένο στο αρχικό υλικό. Επιτρέπει ακόμη και την εμπορική αξιοποίηση. Άρα, από μόνη της, η δημιουργία μιας εμπορικής ταινίας SCP Foundation δεν αποτελεί παραβίαση της άδειας.
Υπάρχουν όμως δύο κρίσιμοι όροι.
Ο πρώτος είναι το attribution. Όποιος χρησιμοποιεί το υλικό πρέπει να αναγνωρίζει κατάλληλα τους δημιουργούς και τις πηγές του περιεχομένου.
Ο δεύτερος και σημαντικότερος είναι το ShareAlike. Αν κάποιος δημιουργήσει παράγωγο έργο από το SCP Foundation, πρέπει να το διαθέσει με την ίδια ή συμβατή άδεια. Αυτό σημαίνει ότι άλλοι χρήστες αποκτούν επίσης το δικαίωμα να το αντιγράψουν, να το διανείμουν και να δημιουργήσουν νέα παράγωγα έργα, εφόσον τηρούν τους ίδιους όρους.
Γιατί το μοντέλο του Hollywood δυσκολεύεται
Εδώ βρίσκεται η σύγκρουση με τον τρόπο λειτουργίας μιας μεγάλης κινηματογραφικής παραγωγής.
Η άδεια CC BY-SA 3.0 προβλέπει ότι δεν μπορούν να επιβληθούν πρόσθετοι νομικοί ή τεχνολογικοί περιορισμοί που αφαιρούν από τον χρήστη τα δικαιώματα που παρέχει η άδεια. Η κοινότητα του SCP Foundation υποστηρίζει ότι αυτό σημαίνει πως μια ταινία που αποτελεί παράγωγο έργο δεν θα μπορούσε να αποκτήσει την κλασική αποκλειστικότητα διανομής μιας κινηματογραφικής παραγωγής ούτε να προστατευτεί με συστήματα DRM που εμποδίζουν τις χρήσεις τις οποίες επιτρέπει η άδεια.
Θεωρητικά, λοιπόν, η A24 μπορεί να κυκλοφορήσει και να κερδίσει χρήματα από μια ταινία βασισμένη στο SCP Foundation. Το δύσκολο είναι να το κάνει διατηρώντας το συνηθισμένο μοντέλο ελέγχου πάνω στη διανομή και στις μελλοντικές χρήσεις του έργου.
Τι σημαίνουν τελικά τα «worldwide rights»
Η αναφορά ότι η A24 απέκτησε worldwide rights χρειάζεται προσοχή. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η εταιρεία ισχυρίζεται πως απέκτησε αποκλειστικά δικαιώματα πάνω στο ίδιο το SCP Foundation.
Πιο πιθανό είναι ότι αφορά τα παγκόσμια δικαιώματα διανομής του συγκεκριμένου κινηματογραφικού project στο πλαίσιο των συμφωνιών μεταξύ των παραγωγών. Η κοινότητα του SCP Foundation, πάντως, ξεκαθαρίζει ότι κανείς δεν μπορεί να αποκτήσει αποκλειστικό έλεγχο στο SCP σύμπαν με τρόπο που θα εμπόδιζε τρίτους να δημιουργούν δικές τους νόμιμες μεταφορές.
Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική, επειδή διαφορετικά δημιουργείται η εντύπωση ότι η A24 αγόρασε ένα συμβατικό κινηματογραφικό IP, κάτι που δεν ανταποκρίνεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το SCP Foundation.
Ένα δύσκολο τεστ για την A24
Η υπόθεση είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επειδή η A24 έχει επενδύσει έντονα σε horror concepts που ξεκίνησαν από το internet. Μετά την κινηματογραφική αξιοποίηση του Backrooms, το SCP Foundation μοιάζει σχεδόν ιδανικό για μια νέα ανθολογία τρόμου.
Αυτή τη φορά, όμως, η σχέση με την online κοινότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Η A24 μπορεί να προχωρήσει στην παραγωγή, όμως θα πρέπει είτε να βρει τρόπο να συμμορφωθεί πλήρως με την Creative Commons άδεια είτε να σχεδιάσει το project έτσι ώστε το τελικό έργο να μην αποτελεί νομικά παράγωγο συγκεκριμένου προστατευόμενου υλικού του SCP Foundation.
Και αυτό μετατρέπει το V/H/S: SCP σε κάτι περισσότερο από μια ακόμη horror παραγωγή. Είναι ένα πραγματικό τεστ για το τι συμβαίνει όταν το Hollywood επιχειρεί να μετατρέψει ένα ανοιχτό, συλλογικό internet universe σε παραδοσιακό εμπορικό franchise.
