Ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», που εγκαινιάστηκε σήμερα, στο Λαύριο παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, φέρνει για πρώτη φορά την Ελλάδα στην πρώτη 31άδα των ισχυρότερων υπολογιστικών συστημάτων του κόσμου.
Με μετρημένη ισχύ 85,69 petaflops, κατατάσσεται ανάμεσα σε υπερυπολογιστές που χρησιμοποιούνται διεθνώς για την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης, την πρόβλεψη ακραίων καιρικών φαινομένων, την ιατρική έρευνα και την προσομοίωση πολύπλοκων φυσικών διαδικασιών. Πόσο ισχυρός είναι, όμως, σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους υπερυπολογιστές της Ευρώπης και του κόσμου;
Η απάντηση αποκαλύπτει τόσο το μέγεθος της ελληνικής επένδυσης όσο και την απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τη χώρα από τις μεγαλύτερες υπολογιστικές δυνάμεις.
Ο «Δαίδαλος» δεν μπορεί να ανταγωνιστεί σε απόλυτη ισχύ τα κορυφαία συστήματα των ΗΠΑ, της Κίνας ή της Γερμανίας. Αποτελεί, ωστόσο, τεράστιο άλμα σε σχέση με τις προηγούμενες ελληνικές υποδομές, προσφέροντας σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους που μέχρι σήμερα αναζητούσαν κυρίως στο εξωτερικό.
Πού βρίσκεται ο «Δαίδαλος» στην παγκόσμια κατάταξη
Σύμφωνα με την κατάταξη TOP500 του Ιουνίου 2026, ο «Δαίδαλος» βρίσκεται στην 31η θέση παγκοσμίως, με επίδοση 85,69 petaflops. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εκτελεί περίπου 85,69 εκατομμύρια δισεκατομμύρια μαθηματικές πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο.
Η σύγκριση με τους κορυφαίους υπερυπολογιστές είναι αποκαλυπτική.
Στην πρώτη θέση βρίσκεται ο κινεζικός LineShine, με 2.198,4 petaflops, ενώ ακολουθεί ο αμερικανικός El Capitan με 1.809 petaflops. Αυτό σημαίνει ότι ο πρώτος εμφανίζει περίπου 25,7 φορές μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ από τον «Δαίδαλο» και ο δεύτερος περίπου 21 φορές μεγαλύτερη.
Στην τρίτη θέση βρίσκεται ο Frontier των ΗΠΑ με 1.353 petaflops, περίπου 15,8 φορές ισχυρότερος από το ελληνικό σύστημα.
Οι επιδόσεις αυτές προέρχονται από το ίδιο benchmark, το LINPACK, επιτρέποντας τη σύγκριση της υπολογιστικής τους ισχύος. Δεν σημαίνουν, πάντως, ότι κάθε πρόγραμμα εκτελείται αναγκαστικά με την ίδια αναλογία ταχύτητας, καθώς σημαντικό ρόλο παίζουν η μνήμη, η αρχιτεκτονική και το είδος των υπολογισμών.
Πώς συγκρίνεται με τους ευρωπαϊκούς υπερυπολογιστές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση του «Δαίδαλου» με τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά συστήματα.
Ο γερμανικός JUPITER, ο πρώτος ευρωπαϊκός υπερυπολογιστής που έφτασε σε επιδόσεις exascale, καταλαμβάνει την πέμπτη θέση παγκοσμίως με 1.000 petaflops. Είναι περίπου 11,7 φορές ισχυρότερος από τον ελληνικό υπερυπολογιστή.
Ακολουθούν ο LUMI στη Φινλανδία, με 379,7 petaflops, ο Leonardo στην Ιταλία με 241,2 petaflops και το MareNostrum 5 στην Ισπανία, του οποίου το επιταχυνόμενο υποσύστημα φτάνει τα 175,3 petaflops.
Σε αυτή την ευρωπαϊκή σύγκριση, ο «Δαίδαλος» εμφανίζει αντίστοιχα περίπου 4,4, 2,8 και 2 φορές μικρότερη υπολογιστική ισχύ.
Η ουσιαστική διαφορά, όμως, βρίσκεται στις δυνατότητες που αποκτά πλέον η Ελλάδα. Η ΕΔΥΤΕ εκτιμά ότι ο «Δαίδαλος» είναι περίπου 120 φορές ισχυρότερος από τον προηγούμενο εθνικό υπερυπολογιστή ARIS.
Τι θα μπορεί να κάνει στην πράξη
Η αξία του «Δαίδαλου» δεν περιορίζεται στην εκτέλεση εντυπωσιακού αριθμού υπολογισμών. Η συγκεκριμένη υποδομή μπορεί να αξιοποιηθεί για την αντιμετώπιση προβλημάτων που απαιτούν επεξεργασία τεράστιων ποσοτήτων δεδομένων.
Στην Πολιτική Προστασία, για παράδειγμα, θα μπορούσε να υποστηρίξει προσομοιώσεις της εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών, συνδυάζοντας μετεωρολογικά δεδομένα, τη μορφολογία του εδάφους και διαφορετικά σενάρια μεταβολής των ανέμων.
Αντίστοιχες εφαρμογές μπορούν να αναπτυχθούν για την πρόβλεψη πλημμυρών, την παρακολούθηση της ξηρασίας και τη μελέτη ακραίων καιρικών φαινομένων. Οι δυνατότητες αυτές προϋποθέτουν κατάλληλα μοντέλα και αξιόπιστα δεδομένα, δεν αποτελούν δηλαδή αυτοματοποιημένες υπηρεσίες που λειτουργούν ήδη από την ημέρα των εγκαινίων.
Στην ιατρική, ο υπερυπολογιστής μπορεί να επιταχύνει την εκπαίδευση αλγορίθμων για την ανάλυση ακτινογραφιών, αξονικών τομογραφιών και άλλων εξετάσεων, καθώς και ερευνητικές διαδικασίες για την ανάπτυξη φαρμάκων.
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι επίσης οι εφαρμογές στη φυσική, στη χημεία, στην επιστήμη υλικών και στη βιομηχανία, όπου οι υπολογιστικές προσομοιώσεις μπορούν να περιορίσουν τον χρόνο και το κόστος ανάπτυξης νέων προϊόντων.
Η ανάπτυξη ελληνικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης
Ένας από τους βασικούς στόχους του «Δαίδαλου» είναι η υποστήριξη του PHAROS, του ελληνικού AI Factory, το οποίο αναπτύσσεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EuroHPC.
Ο «Δαίδαλος» χρησιμοποιεί τεχνολογία HPE Cray EX254n και επιταχυντές NVIDIA GH200 Grace Hopper, κατάλληλους για απαιτητικές εργασίες επιστημονικών υπολογισμών και τεχνητής νοημοσύνης.
Μέσω του PHAROS, ελληνικές ερευνητικές ομάδες και επιχειρήσεις θα μπορούν να αναπτύσσουν και να εκπαιδεύουν μοντέλα AI, χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από εμπορικές υπηρεσίες cloud του εξωτερικού.
Ιδιαίτερη προτεραιότητα δίνεται στην ελληνική γλώσσα, στην υγεία και στη βιώσιμη ανάπτυξη. Μεταξύ των πιθανών εφαρμογών περιλαμβάνονται εξειδικευμένα γλωσσικά μοντέλα για τη δημόσια διοίκηση, η ψηφιοποίηση πολιτιστικών αρχείων και η ανάλυση περιβαλλοντικών δεδομένων.
Ποιοι θα μπορούν να τον χρησιμοποιούν δωρεάν
Η πρόσβαση στους υπολογιστικούς πόρους του «Δαίδαλου» δεν προορίζεται αποκλειστικά για κρατικούς οργανισμούς.
Πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, δημόσιοι φορείς και επιχειρήσεις θα μπορούν να υποβάλλουν προτάσεις για την αξιοποίησή του μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών κατανομής υπολογιστικού χρόνου.
Σύμφωνα με την πολιτική της EuroHPC, η πρόσβαση μέσω των σχετικών προσκλήσεων παρέχεται δωρεάν, αλλά προϋποθέτει αξιολόγηση και έγκριση των αιτήσεων.
Παράλληλα, ο «Δαίδαλος» καταλαμβάνει την 23η θέση στην κατάταξη Green500, που αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των υπερυπολογιστών. Πρόκειται για σημαντική παράμετρο, καθώς η λειτουργία τέτοιων εγκαταστάσεων συνεπάγεται ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις σε ηλεκτρική ενέργεια και ψύξη.
Η εγκατάστασή του στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου συνδέει μια σημαντική βιομηχανική υποδομή του παρελθόντος με τις σύγχρονες ανάγκες της ψηφιακής οικονομίας.
Η 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη αποτελεί μια σημαντική αφετηρία για την Ελλάδα. Η πραγματική επιτυχία του εγχειρήματος, ωστόσο, δεν θα κριθεί από τη σύγκριση με τους υπερυπολογιστές της Κίνας και των ΗΠΑ, αλλά από το κατά πόσο η νέα υποδομή θα αξιοποιηθεί σε ερευνητικά προγράμματα, καινοτόμες επιχειρηματικές εφαρμογές και υπηρεσίες που μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την καθημερινότητα των πολιτών.
