Το TikTok βρίσκεται ξανά στο στόχαστρο των Βρυξελλών, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η πλατφόρμα εξακολουθεί να μην κάνει αρκετά για την προστασία των ανηλίκων. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά ευρήματα των ρυθμιστικών αρχών, οι τρέχουσες ρυθμίσεις λογαριασμού δεν πληρούν τα πρότυπα ασφάλειας παιδιών που επιβάλλει η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA). Εφόσον τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, το TikTok κινδυνεύει με πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως και το 6% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου του.
Τι εντόπισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Σύμφωνα με την Επιτροπή, το TikTok επιτρέπει στους ανηλίκους να ορίζουν τους λογαριασμούς τους ως δημόσιους, καθιστώντας το περιεχόμενό τους ορατό σε οποιονδήποτε – ακόμη και σε χρήστες που δεν διαθέτουν λογαριασμό στην πλατφόρμα.
Οι ρυθμιστικές αρχές επισημαίνουν επίσης ότι το περιεχόμενο που δημοσιεύουν μεγαλύτεροι έφηβοι, ηλικίας 16 και 17 ετών, μπορεί να προτείνεται σε άλλους χρήστες μέσω του For You feed. Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητης επαφής, κυβερνοεκφοβισμού ή εκμετάλλευσης.
Τι ζητά η Επιτροπή
Το βασικό επιχείρημα της Επιτροπής είναι ότι οι ισχυρότερες προστασίες ιδιωτικότητας για τα παιδιά θα πρέπει να είναι ενεργοποιημένες από προεπιλογή και όχι να εξαρτώνται από την πρωτοβουλία του χρήστη να αλλάξει χειροκίνητα τις ρυθμίσεις του.
Συγκεκριμένα, η Επιτροπή ζητά το περιεχόμενο από δημόσιους λογαριασμούς ανηλίκων να είναι ορατό μόνο σε εγκεκριμένους followers, αντί να είναι προσβάσιμο σε ευρύτερο κοινό, ενώ συστήνει το περιεχόμενο των ανηλίκων να μην εμφανίζεται στο For You feed άλλων χρηστών.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής για την Τεχνολογική Κυριαρχία, την Ασφάλεια και τη Δημοκρατία, Henna Virkkunen, δήλωσε ότι η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο δεν θα πρέπει ποτέ να είναι προαιρετική, προσθέτοντας ότι από τις πλατφόρμες αναμένεται να ενσωματώνουν την ασφάλεια των παιδιών στις υπηρεσίες τους εξ ορισμού και όχι να την προσφέρουν ως opt-in λειτουργία.
Η απάντηση του TikTok
Η πλατφόρμα απέρριψε τα ευρήματα, υποστηρίζοντας ότι μοιράζεται τον στόχο της Επιτροπής για την προστασία των νεαρών χρηστών και ότι ήδη προσφέρει περισσότερες από 50 λειτουργίες ιδιωτικότητας και ασφάλειας για εφήβους.
Η εταιρεία σημειώνει ότι οι λογαριασμοί χρηστών κάτω των 18 ετών είναι ιδιωτικοί από προεπιλογή, ενώ οι νεότεροι έφηβοι δεν μπορούν να χρησιμοποιούν direct messaging και το περιεχόμενό τους δεν προτείνεται στο For You feed. Το TikTok δήλωσε ότι θα εξετάσει τα ευρήματα της Επιτροπής και θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις ρυθμιστικές αρχές μέχρι τη λήψη της τελικής απόφασης.
Τι ακολουθεί διαδικαστικά
Η ανακοίνωση της Επιτροπής αφορά προκαταρκτικά ευρήματα, γεγονός που σημαίνει ότι το TikTok έχει πλέον τη δυνατότητα να απαντήσει επισήμως προτού η ΕΕ αποφασίσει αν η εταιρεία παραβίασε την DSA.
Εφόσον οι ρυθμιστικές αρχές δεν πειστούν, μπορούν να εκδώσουν απόφαση μη συμμόρφωσης, συνοδευόμενη από οικονομικές κυρώσεις. Η συγκεκριμένη έρευνα αποτελεί μία από τις αρκετές που βρίσκονται σε εξέλιξη εναντίον του TikTok στο πλαίσιο της DSA, καθώς οι ευρωπαϊκές αρχές συνεχίζουν να σφίγγουν τον κλοιό εποπτείας γύρω από τον τρόπο με τον οποίο οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης προστατεύουν τους νεότερους χρήστες.
Το ζήτημα του safety by design
Στον πυρήνα της διαφωνίας βρίσκεται μια θεμελιώδης αντίληψη για τον σχεδιασμό των πλατφορμών. Η ευρωπαϊκή προσέγγιση, όπως αποτυπώνεται στην DSA, απαιτεί την ενσωμάτωση της ασφάλειας στην ίδια την αρχιτεκτονική της υπηρεσίας – όχι ως επιπλέον επίπεδο ρυθμίσεων που ο χρήστης καλείται να ανακαλύψει και να ενεργοποιήσει.
Το επιχείρημα των 50 και πλέον λειτουργιών ασφαλείας που προβάλλει το TikTok αναδεικνύει ακριβώς αυτή τη διαφορά οπτικής. Για την εταιρεία, η πληθώρα εργαλείων αποδεικνύει τη δέσμευσή της. Για τις Βρυξέλλες, ο μεγάλος αριθμός επιλογών μπορεί να λειτουργεί και αντίστροφα: όσο πιο πολύπλοκο το σύστημα ρυθμίσεων, τόσο λιγότερο πιθανό είναι ένας ανήλικος – ή ο γονέας του – να το διαμορφώσει σωστά.
