Το ρόβερ Curiosity συμπλήρωσε 5.000 ημέρες στον Άρη και η NASA το γιόρτασε με νέα φωτογραφία από την επιφάνεια του πλανήτη. Η εικόνα σηματοδοτεί παράλληλα δεκατέσσερα χρόνια από την προσεδάφισή του, τον Αύγουστο του 2012.
Η δημιουργία της δεν έγινε με συμβατικό τρόπο. Η NASA συνένωσε δύο ασπρόμαυρα πανοράματα που κατέγραψαν οι κάμερες πλοήγησης του οχήματος σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και στη συνέχεια πρόσθεσε χρώμα – μπλε για το πρωινό πανόραμα και κίτρινο για το απογευματινό, σε μια καλλιτεχνική απόδοση της σκηνής.
photo by NASA
Γιατί μετρώνται οι ημέρες διαφορετικά
Η αναφορά σε 5.000 ημέρες απαιτεί μια διευκρίνιση που εξηγεί και τη διαφορά με τα δεκατέσσερα χρόνια. Οι ημέρες στον Άρη – γνωστές ως sols – διαρκούν περίπου 24 ώρες και 39 λεπτά, δηλαδή σχεδόν σαράντα λεπτά περισσότερο από τις γήινες.
Η απόκλιση αυτή μοιάζει ασήμαντη, αθροίζεται όμως δραματικά σε βάθος χρόνου. Οι ομάδες εδάφους που χειρίζονται αποστολές στον Άρη αναγκάζονται μάλιστα να προσαρμόζουν τα ωράριά τους στον αρειανό κύκλο, εργαζόμενες με ένα πρόγραμμα που μετατοπίζεται καθημερινά.
Μια αποστολή της NASA που ξεπέρασε κάθε πρόβλεψη
Το εντυπωσιακότερο στοιχείο δεν είναι η φωτογραφία αλλά η ίδια η μακροβιότητα του οχήματος. Η αρχική διάρκεια της αποστολής είχε οριστεί σε δύο χρόνια – το ρόβερ λειτουργεί επομένως επτά φορές περισσότερο από όσο σχεδιάστηκε.
Η εξήγηση βρίσκεται στην πηγή ενέργειας. Σε αντίθεση με προηγούμενα οχήματα που στηρίζονταν σε ηλιακούς συλλέκτες και τελικά υπέκυψαν στη σκόνη που κάλυψε τα πάνελ τους, το Curiosity αξιοποιεί θερμοηλεκτρική γεννήτρια ραδιοϊσοτόπων. Η λύση αυτή το καθιστά ανεξάρτητο από τις καιρικές συνθήκες και τις αμμοθύελλες που κατά καιρούς σαρώνουν τον πλανήτη.
Τι έχει προσφέρει στην επιστήμη
Πέρα από τις εικόνες, η ουσιαστική συνεισφορά της αποστολής βρίσκεται στα δεδομένα. Το όχημα επιβεβαίωσε ότι στο παρελθόν υπήρχαν στον Άρη συνθήκες κατάλληλες για μικροβιακή ζωή, εντοπίζοντας οργανικά μόρια και ενδείξεις αρχαίων λιμνών στον κρατήρα Gale.
Κατέγραψε επίσης εποχιακές διακυμάνσεις μεθανίου στην ατμόσφαιρα – φαινόμενο που παραμένει ανεξήγητο και συνεχίζει να απασχολεί την επιστημονική κοινότητα, καθώς το αέριο αυτό παράγεται στη Γη κυρίως από βιολογικές διεργασίες.
Το πλαίσιο της επόμενης δεκαετίας
Η επέτειος αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη σημερινή συγκυρία. Η υπηρεσία προχωρά παράλληλα στην ανάπτυξη υποδομών για τον πλανήτη, με πρόσφατη ανάθεση στην Blue Origin για τη δημιουργία τροχιακού δικτύου τηλεπικοινωνιών – σύμβαση που μπορεί να φτάσει τα 700 εκατομμύρια δολάρια, με παράδοση το 2028.
Ο συνδυασμός δεν είναι τυχαίος. Κάθε νέα αποστολή απαιτεί αξιόπιστη μεταφορά δεδομένων, ενώ τα υπάρχοντα τροχιακά σκάφη που λειτουργούν ως αναμεταδότες σχεδιάστηκαν πρωτίστως για επιστημονικούς σκοπούς και πλησιάζουν το τέλος του κύκλου ζωής τους.
