Η Ελλάδα προχωρά στην καθιέρωση ορίου 15 ετών για την πρόσβαση στα social media, με στόχο την εφαρμογή του νέου πλαισίου από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η κυβερνητική πρωτοβουλία προβλέπει ότι παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν πλατφόρμες όπως το Instagram, το TikTok και το Facebook, ενώ οι εταιρείες θα υποχρεούνται να εφαρμόζουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει το Kids Wallet, το ελληνικό ψηφιακό εργαλείο που επιτρέπει την επιβεβαίωση ηλικίας χωρίς αποκάλυψη προσωπικών στοιχείων.
Η κυβέρνηση επιλέγει να προχωρήσει στην εθνική νομοθέτηση πριν ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή διαδικασία για το EU KIDS Act, το οποίο προβλέπει ενιαίο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ελληνικό νομοσχέδιο βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία προώθησης προς τη Βουλή, ενώ η επίσημη παρουσίαση του νέου πλαισίου έχει προγραμματιστεί για τις 12 Οκτωβρίου 2026. Η βασική διαφορά με την ευρωπαϊκή πρόταση αφορά τα παιδιά ηλικίας 13 έως 15 ετών, για τα οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει περιορισμένη πρόσβαση σε ειδικά διαμορφωμένα περιβάλλοντα κοινωνικής δικτύωσης.
Τι αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027
Το νέο όριο 15 ετών στα social media αφορά υπηρεσίες στις οποίες οι χρήστες δημιουργούν προσωπικά προφίλ, δημοσιεύουν περιεχόμενο και αλληλεπιδρούν δημόσια μέσω αναρτήσεων, σχολίων και βίντεο.
Η ρύθμιση δεν καλύπτει με τον ίδιο τρόπο τις υπηρεσίες ιδιωτικής επικοινωνίας, καθώς επικεντρώνεται στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Την κύρια ευθύνη εφαρμογής θα έχουν οι ίδιες οι εταιρείες, οι οποίες θα πρέπει να ελέγχουν την ηλικία των χρηστών και να εμποδίζουν την πρόσβαση όσων βρίσκονται κάτω από το προβλεπόμενο όριο.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει και επανεπαλήθευση υφιστάμενων λογαριασμών, προκειμένου να εντοπιστούν περιπτώσεις στις οποίες έχει δηλωθεί διαφορετική ηλικία από την πραγματική.
Ωστόσο, η εφαρμογή δεν σημαίνει ότι την 1η Ιανουαρίου θα απενεργοποιηθούν αυτομάτως όλοι οι λογαριασμοί ανηλίκων. Θα απαιτηθεί τεχνική προσαρμογή των πλατφορμών και ενεργοποίηση των προβλεπόμενων μηχανισμών ελέγχου.
Πώς θα λειτουργεί το Kids Wallet
Το Kids Wallet αποτελεί βασικό εργαλείο της ελληνικής στρατηγικής για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Η λειτουργία του βασίζεται στην αρχή της ελαχιστοποίησης των προσωπικών δεδομένων. Αντί να αποστέλλει στην πλατφόρμα την ημερομηνία γέννησης ή στοιχεία ταυτότητας, παρέχει μόνο την πληροφορία εάν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το απαιτούμενο ηλικιακό όριο.
Με αυτόν τον τρόπο, μια υπηρεσία μπορεί να επιβεβαιώσει εάν κάποιος έχει συμπληρώσει τα 15 έτη χωρίς να αποκτήσει πρόσβαση σε περισσότερα προσωπικά δεδομένα.
Αξίζει να διευκρινιστεί ότι το ελληνικό νομοσχέδιο δεν καθιστά υποχρεωτική τη χρήση αποκλειστικά του Kids Wallet. Οι πλατφόρμες θα μπορούν να αξιοποιούν και άλλες αξιόπιστες λύσεις επαλήθευσης ηλικίας, εφόσον πληρούν τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Παράλληλα, η κυβέρνηση αναγνωρίζει έναν σημαντικό περιορισμό. Εάν ένας γονέας επιτρέψει στο παιδί να χρησιμοποιήσει τη δική του ταυτότητα ή συσκευή για να παρακάμψει τον έλεγχο, η αποτελεσματικότητα του συστήματος περιορίζεται σημαντικά.
Τι προβλέπει το ευρωπαϊκό EU KIDS Act
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 την πρόταση EU KIDS Act, η οποία επιδιώκει να καθιερώσει κοινά ηλικιακά όρια και αυστηρότερους κανόνες προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο.
Για παιδιά κάτω των 13 ετών προβλέπεται απαγόρευση πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα.
Για τις ηλικίες από 13 έως κάτω των 15 ετών προτείνεται η δυνατότητα χρήσης ειδικών λογαριασμών, οι οποίοι θα δημιουργούνται και θα διαχειρίζονται από γονείς ή κηδεμόνες.
Οι συγκεκριμένοι λογαριασμοί θα διαθέτουν αυστηρούς περιορισμούς, μεταξύ των οποίων μέγιστη ημερήσια χρήση μίας ώρας, περιορισμό των επαφών και προστασία από λειτουργίες που ενθαρρύνουν την υπερβολική παραμονή στην πλατφόρμα.
Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει επίσης περιορισμούς στο ατελείωτο scrolling, στις ειδοποιήσεις κατά τις ώρες ύπνου και στην ανεπιθύμητη επικοινωνία με αγνώστους.
Από την ηλικία των 15 ετών, οι ανήλικοι θα μπορούν να δημιουργούν δικούς τους λογαριασμούς, διατηρώντας όμως ενισχυμένες ρυθμίσεις ασφαλείας.
Το EU KIDS Act δεν αποτελεί ακόμη οριστικά εγκεκριμένο ευρωπαϊκό κανονισμό. Η τελική μορφή του θα καθοριστεί μέσα από τη νομοθετική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι περιορισμοί επεκτείνονται και στην τεχνητή νοημοσύνη
Σε αντίθεση με την ελληνική πρωτοβουλία, η οποία επικεντρώνεται στα social media, το EU KIDS Act καλύπτει ευρύτερο φάσμα ψηφιακών υπηρεσιών.
Στο πεδίο εφαρμογής του περιλαμβάνονται πλατφόρμες βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα AI chatbots και στους ψηφιακούς βοηθούς που μπορούν να αναπτύσσουν παρατεταμένη αλληλεπίδραση με ανήλικους χρήστες.
Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει αυστηρότερους περιορισμούς στις λειτουργίες που ενδέχεται να ενθαρρύνουν τη συναισθηματική εξάρτηση των παιδιών από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Η επέκταση αυτή δείχνει ότι η προστασία των ανηλίκων δεν αντιμετωπίζεται πλέον αποκλειστικά ως πρόβλημα πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά ως ευρύτερο ζήτημα σχεδιασμού και λειτουργίας των ψηφιακών υπηρεσιών.
Ποιος θα ελέγχει τις μεγάλες πλατφόρμες
Η εφαρμογή του νέου ορίου 15 ετών στα social media συνδέεται με τον ευρωπαϊκό κανονισμό Digital Services Act (DSA).
Στην Ελλάδα, η ΕΕΤΤ λειτουργεί ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, ενώ στην εποπτεία συμμετέχουν, ανάλογα με την αρμοδιότητά τους, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Για πλατφόρμες που έχουν την ευρωπαϊκή τους έδρα σε άλλη χώρα, όπως η Ιρλανδία, οι σχετικές υποθέσεις διαβιβάζονται στις αρμόδιες αρχές ή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει σημαντικές κυρώσεις για σοβαρές παραβάσεις, με πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας.
Το όριο 15 ετών στα social media αποτελεί σημαντική αλλαγή στη σχέση των ανηλίκων με τις ψηφιακές πλατφόρμες. Η αποτελεσματικότητά του, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από την αξιοπιστία των τεχνικών ελέγχων, τη συμμόρφωση των εταιρειών και τη συνεργασία με τις οικογένειες.
Η βασική πρόκληση δεν είναι μόνο να περιοριστεί η πρόσβαση των μικρότερων παιδιών, αλλά να δημιουργηθεί ένα ασφαλέστερο ψηφιακό περιβάλλον και για τους εφήβους που θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα.
