Τα smart glasses της Meta έχουν μετατραπεί σε εφιάλτη περιεχομένου για την ίδια την εταιρεία, η οποία αναγκάστηκε να απαγορεύσει στο Instagram βίντεο τραβηγμένα με το δικό της προϊόν. Πρόκειται για μια από τις πιο παράδοξες καταστάσεις που έχει αντιμετωπίσει ο κολοσσός: το gadget που κατασκευάζει επιτρέπει στους χρήστες του να συμπεριφέρονται με τόσο προβληματικό τρόπο, ώστε η ίδια η πλατφόρμα του να μπλοκάρει το αποτέλεσμα.
Ένα προϊόν με βαρύ ιστορικό
Τα smart glasses της Meta υπήρξαν εξαρχής πονοκέφαλος επικοινωνίας. Η δημόσια αντίδραση ήταν άμεση και σφοδρή, με τις ανησυχίες να επικεντρώνονται στη διάβρωση της ιδιωτικότητας και στην επέκταση της παρακολούθησης στον δημόσιο χώρο.
Ορισμένοι χρήστες, μάλιστα, αξιοποίησαν τη συσκευή με τον χειρότερο δυνατό τρόπο: κινηματογραφούν τους εαυτούς τους να «κάνουν φάρσες» σε αγνώστους, ενώ γυναίκες έχουν μετατραπεί σε ανυποψίαστο περιεχόμενο κοινωνικών δικτύων, καθώς άνδρες βιντεοσκοπούν τον εαυτό τους να τους κάνει καμάκι εν αγνοία τους. Όταν ένα προϊόν αποκαλείται δημοσίως «γυαλιά για διεστραμμένους», το πρόβλημα δεν είναι πλέον επικοινωνιακό – είναι δομικό.
Η απόφαση της Meta
Η εταιρεία προχώρησε στο εξαιρετικά ασυνήθιστο βήμα να απαγορεύσει μέρος του περιεχομένου που τραβιέται με τα δικά της γυαλιά από τη δική της πλατφόρμα. Ο επικεφαλής του Instagram, Adam Mosseri, δήλωσε πρόσφατα ότι περιεχόμενο το οποίο «εκμεταλλεύεται ανθρώπους και τους παρενοχλεί, όπως πολλά από αυτά τα βίντεο με ατάκες καμακιού», θα αφαιρείται από την πλατφόρμα.
«Δεν θέλουμε οι άνθρωποι να τραβούν κρυφά βίντεο άλλων ανθρώπων, να τους παρενοχλούν και στη συνέχεια να τα δημοσιεύουν στην πλατφόρμα μας», ανέφερε ο Mosseri. «Οπότε προσπαθούμε να το καταπολεμήσουμε με κάθε δυνατό τρόπο».
Το αδιέξοδο της Meta
Αξίζει να σταθεί κανείς για λίγο στο αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η Meta. Το προϊόν της επέτρεψε στους πελάτες της να συμπεριφερθούν τόσο απαράδεκτα, ώστε η ίδια απάντησε με απαγόρευση περιεχομένου – σαν να λέει, ουσιαστικά, «σταματήστε να μας εκθέτετε».
Πρόκειται για μια κυκλική αποτυχία σχεδιασμού: η Meta κατασκεύασε μια συσκευή που καθιστά τη διακριτική βιντεοσκόπηση αγνώστων εύκολη υπόθεση, την προώθησε επιθετικά, και τώρα καλείται να αστυνομεύσει τις συνέπειες μέσα από την ίδια της την πλατφόρμα.
Ο εφιάλτης της εφαρμογής
Η πολιτική αυτή, ωστόσο, δημιουργεί έναν εντελώς νέο κύκλο ερωτημάτων που πρέπει να ξεδιαλυθούν προκειμένου να γίνει κατανοητό τι σημαίνει στην πράξη μια απαγόρευση περιεχομένου από smart glasses – και, κυρίως, πώς επιβάλλεται.
Πώς θα αναγνωρίζει το Instagram ότι ένα βίντεο τραβήχτηκε με smart glasses και όχι με κινητό ; Πώς διακρίνεται το «παρενοχλητικό» από το απλώς αμήχανο; Και τι συμβαίνει με τα εκατομμύρια ώρες βίντεο που ανεβαίνουν καθημερινά, όταν η κρίση απαιτεί κατανόηση συμφραζομένων που καμία αυτοματοποιημένη ανίχνευση δεν διαθέτει;
Το ζήτημα της ιδιωτικότητας στον δημόσιο χώρο
Στο βάθος της υπόθεσης βρίσκεται ένα βαθύτερο πρόβλημα. Στον δημόσιο χώρο, η προσδοκία ιδιωτικότητας είναι εξ ορισμού περιορισμένη: ο καθένας μπορεί να γίνει το θέμα ενός Instagram Reel απλώς περπατώντας στον δρόμο, ταξιδεύοντας με το τρένο ή ψωνίζοντας σε ένα κατάστημα.
Τα smart glasses, όμως, αλλάζουν ποσοτικά και ποιοτικά αυτή την εξίσωση. Η βιντεοσκόπηση παύει να είναι ορατή πράξη – κανείς δεν σηκώνει κινητό, κανείς δεν αντιλαμβάνεται ότι καταγράφεται. Η κοινωνική σύμβαση που μέχρι σήμερα λειτουργούσε ως άτυπος ρυθμιστής, η δυνατότητα δηλαδή να δει κανείς ότι τον τραβούν και να αντιδράσει, καταρρέει.
Η απάντηση της Meta με πολιτικές moderation αντιμετωπίζει το σύμπτωμα και όχι την αιτία. Και όσο η εταιρεία επενδύει στην επέκταση της γκάμας των smart glasses της, τόσο το χάσμα ανάμεσα στο τι επιτρέπει η συσκευή και στο τι μπορεί να αστυνομεύσει η πλατφόρμα θα διευρύνεται.
