Οι απατεώνες αξιοποιούν πλέον εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που αναπαράγουν τοπικές προφορές και διαλέκτους, σύμφωνα με νέα έρευνα βρετανικού πανεπιστημίου. Το αποτέλεσμα είναι κλήσεις που ακούγονται οικείες και ακριβώς γι’ αυτό πολύ πιο πειστικές.
Η έρευνα εξέτασε συνθετικές εκδοχές σκωτικών διαλέκτων και διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες υπέθεταν συχνά πως η παραγόμενη ομιλία προερχόταν από άνθρωπο. Το φαινόμενο εντείνεται όταν εμπλέκονται τοπικές διάλεκτοι, καθώς κανείς δεν αναμένει από μηχανή να τις αναπαραγάγει πειστικά.
Γιατί η οικεία φωνή μας κάνει να εμπιστευόμαστε
Δεύτερη μελέτη, δημοσιευμένη φέτος σε επιστημονικό περιοδικό μάρκετινγκ, εξηγεί γιατί το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τις απάτες.
Οι ερευνητές ανέλυσαν πάνω από 7.000 συνδυασμούς επιχειρηματιών και επενδυτών από τηλεοπτική εκπομπή επιχειρηματικότητας, καθώς και 2.091 καμπάνιες πληθοχρηματοδότησης, συνοδευόμενες από εργαστηριακά πειράματα. Το εύρημα ήταν σαφές: φωνές με παρόμοια χαρακτηριστικά συνδέονταν με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και πειστικότητα, ακόμη και όταν δεν υπήρχε κανένας άλλος λόγος να θεωρηθεί ο ομιλητής αξιόπιστος.
Πόσο εύκολο είναι πλέον
Η τεχνική δυσκολία έχει ουσιαστικά εξαφανιστεί. Εταιρείες που εξειδικεύονται στη σύνθεση φωνής διαφημίζουν άμεση κλωνοποίηση από ηχητικό απόσπασμα διάρκειας μόλις δέκα δευτερολέπτων.
Δέκα δευτερόλεπτα βρίσκονται σε κάθε story, σε κάθε βίντεο που ανεβαίνει σε κοινωνικό δίκτυο, σε κάθε φωνητικό μήνυμα. Το υλικό δηλαδή που απαιτείται για την κλωνοποίηση μιας φωνής είναι ήδη δημόσια διαθέσιμο για τη συντριπτική πλειονότητα των χρηστών.
Γιατί αφορά άμεσα την Ελλάδα
Εδώ βρίσκεται η διάσταση που δεν πρέπει να προσπεραστεί. Η ελληνική γλώσσα διαθέτει έντονες τοπικές ιδιαιτερότητες, από την κρητική και την κυπριακή μέχρι τη βόρεια προφορά, οι οποίες λειτουργούν παραδοσιακά ως άμεσο σήμα οικειότητας.
Ένας ηλικιωμένος κάτοικος επαρχίας που δέχεται κλήση από κάποιον με την τοπική προφορά της περιοχής του θα επιδείξει αυτόματα μεγαλύτερη εμπιστοσύνη από ό,τι σε μια ουδέτερη φωνή. Οι απάτες με τηλεφωνικές κλήσεις αποτελούν ήδη μάστιγα στη χώρα, με χιλιάδες καταγγελίες ετησίως. Η προσθήκη πειστικής τοπικής προφοράς αφαιρεί μία από τις τελευταίες ενδείξεις που έκαναν τα θύματα να υποψιαστούν.
Τι πρέπει να αλλάξει στη λογική μας
Η ουσιαστική αλλαγή που απαιτείται είναι απλή στη διατύπωση αλλά δύσκολη στην εφαρμογή: η φωνή παύει να αποτελεί μέσο ταυτοποίησης.
Ένας καλών που μιλά με την προφορά σας μπορεί κάλλιστα να είναι απατεώνας. Το ίδιο ισχύει και για την πανικόβλητη φωνή που ακούγεται εντυπωσιακά σαν εκείνη του παιδιού ή του συντρόφου σας. Οι αρμόδιες αρχές προειδοποιούν ήδη ότι μπορούν να δημιουργηθούν πειστικά αντίγραφα από σύντομα αποσπάσματα που βρίσκονται ελεύθερα στο διαδίκτυο.
Τι κάνετε σε ύποπτη κλήση
Η ασφαλέστερη αντίδραση παραμένει η πιο παραδοσιακή. Κλείνετε το τηλέφωνο και καλείτε εσείς την τράπεζά σας, χρησιμοποιώντας τον αριθμό που αναγράφεται στην κάρτα ή στο εκκαθαριστικό σας, ποτέ αριθμό που σας έδωσε ο καλών.
Αν κάποιος συγγενής φέρεται να χρειάζεται επειγόντως χρήματα, επικοινωνείτε μαζί του σε αριθμό που ήδη γνωρίζετε ή διασταυρώνετε με άλλο μέλος της οικογένειας. Σε καμία περίπτωση δεν δίνονται κωδικοί, PIN ή άλλα στοιχεία ταυτοποίησης σε κλήση που δεν ξεκινήσατε εσείς.
Μια πρακτική συμβουλή που αξίζει να συζητηθεί μέσα στην οικογένεια: η συμφωνία μιας κοινής λέξης-κλειδιού, γνωστής μόνο στα μέλη της, την οποία μπορεί να ζητήσει κανείς σε τέτοιες περιπτώσεις. Ακούγεται υπερβολικό μέχρι την πρώτη φορά που θα χρειαστεί.
