Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα υποχρεώσει τελικά τα smartwatches και τα υπόλοιπα wearables να διαθέτουν μπαταρίες που μπορεί να αντικαταστήσει ο ίδιος ο χρήστης. Με νέα της απόφαση, η Επιτροπή ανακοίνωσε εξαιρέσεις από τον ισχύοντα κανονισμό για τις μπαταρίες, «σώζοντας» έξι νέες κατηγορίες ηλεκτρονικών συσκευών από τη σχετική απαίτηση — με πιο ηχηρή εξ αυτών τα wearables, όπως τα smartwatches.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε την εφαρμογή του νέου Κανονισμού για τις Μπαταρίες το 2023, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αν και η συγκεκριμένη απαίτηση για user-replaceable μπαταρίες τίθεται σε ισχύ το 2027. Ο κανονισμός έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά του στην αγορά: ανάγκασε τη Nintendo να ανακοινώσει νέα έκδοση του Switch 2 με μπαταρία που αντικαθίσταται από τον χρήστη.
Ποιες συσκευές εξαιρούνται
Σύμφωνα με το σχέδιο εξαιρέσεων της Επιτροπής, από την υποχρέωση απαλλάσσονται τα wearables, ορισμένες ιατρικές συσκευές, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, τα φορητά θερμόμετρα, οι roof-mounted συσκευές telematics, καθώς και συσκευές σχεδιασμένες για χρήση σε εκρηκτικές ατμόσφαιρες.
Όσο για το τι ακριβώς θεωρείται wearable, η Επιτροπή είναι σαφής: στην εξαίρεση εμπίπτουν τα smartwatches, τα fitness trackers, τα smart glasses και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές που ενσωματώνονται σε ρούχα και αξεσουάρ. Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική λεπτομέρεια: ακόμη κι αν αυτές οι συσκευές δεν χρειάζεται να έχουν user-replaceable μπαταρία, πολλές θα πρέπει να παραμένουν επισκευάσιμες από εκπαιδευμένο τεχνικό.
Τα AirPods περνούν από το παράθυρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των ασύρματων ακουστικών. Το σχέδιο εξαιρέσεων δεν τα κατονομάζει ρητά, όμως συσκευές όπως τα AirPods της Apple ενδέχεται να καλύπτονται από την πρόβλεψη για wearables των οποίων η ασφάλεια, η αντοχή ή η αδιαβροχοποίηση θα μπορούσαν να τεθούν σε κίνδυνο από την πρόσβαση του χρήστη στην μπαταρία. Μια διατύπωση αρκετά ευρεία ώστε να χωρέσει μεγάλο μέρος της αγοράς των true wireless ακουστικών — και να απαλλάξει τους κατασκευαστές από έναν σοβαρό σχεδιαστικό πονοκέφαλο.
Τα smartphones δεν γλιτώνουν — αλλά με ευελιξία
Αντίθετα με τα wearables, τα smartphones παραμένουν εντός του κανόνα. Ο ισχύων κανονισμός, πάντως, δεν απαιτεί οι αντικαταστάσεις μπαταρίας να είναι τόσο απλές όσο το άνοιγμα ενός καπακιού και η τοποθέτηση νέας μπαταρίας. Εφόσον η αντικατάσταση δεν προϋποθέτει εξειδικευμένα εργαλεία — ή εφόσον ο κατασκευαστής παρέχει αυτά τα εργαλεία — και δεν επηρεάζει την ασφάλεια της συσκευής, τότε είναι αποδεκτή από την ΕΕ. Το πρόγραμμα Self Service Repair της Apple, για παράδειγμα, φαίνεται να πληροί τις προϋποθέσεις.
Τα επόμενα βήματα της διαδικασίας
Με την υιοθέτηση του σχεδίου εξαιρέσεων από την Επιτροπή, ο φάκελος περνά τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της ΕΕ για περαιτέρω έλεγχο. Εφόσον δεν υπάρξουν ενστάσεις, οι εξαιρέσεις θα τεθούν σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πράσινη φιλοδοξία και η αμερικανική αντίθεση
Όταν η ΕΕ υιοθέτησε τον νέο κανονισμό για τις μπαταρίες, τον παρουσίασε ως θεμέλιο μιας πιο πράσινης, κυκλικής οικονομίας. Η υποχρέωση των εταιρειών να προσφέρουν συσκευές με user-replaceable μπαταρίες, όπως έγραφε τότε η Επιτροπή, θα επεκτείνει τη ζωή των προϊόντων πριν από την τελική τους απόρριψη, θα ενθαρρύνει την επαναχρησιμοποίηση και θα συμβάλει στη μείωση των απορριμμάτων.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η εικόνα είναι πολύ πιο θολή. Πολιτείες όπως η Καλιφόρνια, η Μινεσότα, η Νέα Υόρκη και το Όρεγκον διαθέτουν δικούς τους νόμους right-to-repair, όμως οι προσπάθειες για ομοσπονδιακή ρύθμιση έχουν ουσιαστικά εγκαταλειφθεί. Η Ευρώπη παραμένει έτσι ο βασικός ρυθμιστής της παγκόσμιας αγοράς ηλεκτρονικών — ακόμη και όταν, όπως τώρα, επιλέγει να χαλαρώσει τους δικούς της κανόνες.
