Τα wearables όπως τα smartwatch και η AI ενδέχεται να αποκτήσουν έναν σημαντικό νέο ρόλο στην πρόληψη σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Νέα έρευνα που παρουσίασε η American Heart Association δείχνει ότι ο συνδυασμός δεδομένων από συσκευές παρακολούθησης υγείας και ένα σύστημα AI μπορεί να εντοπίζει αυξημένο κίνδυνο υπερτασικής κρίσης έως και 72 ώρες πριν από την εκδήλωσή της, προσφέροντας στους γιατρούς περισσότερο χρόνο για παρέμβαση.
Η μελέτη, που δημοσιοποιήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2026 ενόψει του επιστημονικού συνεδρίου της American Heart Association στο Σικάγο, βασίστηκε στην παρακολούθηση 4.190 ενηλίκων με υπέρταση σταδίου 2 για έναν χρόνο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι συγκεκριμένες μεταβολές της αρτηριακής πίεσης, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του ύπνου και μετά το πρωινό ξύπνημα, μπορούν να λειτουργήσουν ως πρώιμες ενδείξεις επικίνδυνης επιδείνωσης.
Τι έδειξε η έρευνα σε 4.190 ασθενείς
Η επιστημονική ομάδα παρακολούθησε ασθενείς ηλικίας 40 έως 85 ετών, με μέση ηλικία τα 62,4 χρόνια, οι οποίοι λάμβαναν φροντίδα σε νοσοκομείο της επαρχίας Σιντ στο Πακιστάν.
Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν υπέρταση σταδίου 2, δηλαδή αρτηριακή πίεση τουλάχιστον 140/90 mmHg, σύμφωνα με την ταξινόμηση που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη.
Οι συμμετέχοντες φορούσαν δύο διαφορετικές συσκευές. Ένα φορητό πιεσόμετρο με αεροθάλαμο, το οποίο πραγματοποιούσε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας, και ένα wearable καρπού που κατέγραφε καρδιακούς παλμούς και μεταβλητότητα καρδιακού ρυθμού, γνωστή ως HRV.
Το σύστημα AI ανέλυσε 47 διαφορετικά χαρακτηριστικά από αυτές τις μετρήσεις, αναζητώντας συνδυασμούς που συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα υπερτασικής κρίσης μέσα στις επόμενες τρεις ημέρες.
Στη διάρκεια των 12 μηνών καταγράφηκαν 418 υπερτασικές κρίσεις σε 312 συμμετέχοντες, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 7% του συνολικού δείγματος.
Πώς η AI εντοπίζει τον κίνδυνο τρεις ημέρες νωρίτερα
Η υπερτασική κρίση, όπως ορίστηκε στη συγκεκριμένη έρευνα, αφορά εξαιρετικά υψηλή αρτηριακή πίεση, πάνω από 180/120 mmHg, που συνοδεύεται από οξεία βλάβη σε όργανα.
Τέτοια επεισόδια μπορούν να προκαλέσουν εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα, νεφρική βλάβη ή πνευμονικό οίδημα και απαιτούν άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Αντί να βασίζεται σε μία μεμονωμένη μέτρηση, το μοντέλο AI εξέταζε πώς μεταβάλλεται η πίεση σε διαφορετικές ώρες και πώς αυτές οι αλλαγές σχετίζονται με τη λειτουργία της καρδιάς.
Όταν εντόπιζε συνδυασμό ενδείξεων αυξημένου κινδύνου, δημιουργούσε ειδοποίηση προς τον θεράποντα γιατρό, ο οποίος μπορούσε να επικοινωνήσει με τον ασθενή, να αξιολογήσει τα συμπτώματα και να προσαρμόσει τη θεραπεία εφόσον χρειαζόταν.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, περίπου το 32% όσων έλαβαν θετική ειδοποίηση παρουσίασε υπερτασική κρίση. Αντίθετα, το 97,4% εκείνων που δεν έλαβαν προειδοποίηση παρέμεινε χωρίς τέτοιο επεισόδιο.
Η πίεση κατά τον ύπνο αποδείχθηκε καθοριστική
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορά τις φυσιολογικές μεταβολές της αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Στους περισσότερους ανθρώπους η πίεση μειώνεται κατά τον ύπνο. Όταν αυτή η φυσιολογική πτώση απουσίαζε, οι συμμετέχοντες εμφάνιζαν σχεδόν πενταπλάσιες πιθανότητες επικείμενης υπερτασικής κρίσης.
Παράλληλα, η απότομη αύξηση της πίεσης κατά περισσότερα από 35 mmHg μετά το ξύπνημα, συγκριτικά με τη νυχτερινή τιμή, συνδεόταν με σχεδόν τετραπλάσιες πιθανότητες επεισοδίου.
Αυτά τα δεδομένα ενίσχυσαν την ικανότητα του μοντέλου να αναγνωρίζει αλλαγές που μια περιστασιακή μέτρηση στο σπίτι ή στο ιατρείο ενδέχεται να μην αποκαλύψει.
Λιγότερες υπερτασικές κρίσεις μετά από έγκαιρη παρέμβαση
Η έρευνα κατέγραψε και ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα σχετικά με την ιατρική αντιμετώπιση των προειδοποιήσεων.
Στους ασθενείς των οποίων οι γιατροί έλαβαν ειδοποίηση και προχώρησαν σε προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής μέσα σε 24 ώρες, η συχνότητα υπερτασικών κρίσεων ήταν περίπου 61% χαμηλότερη σε σχέση με όσους δεν έλαβαν αντίστοιχη έγκαιρη παρέμβαση.
Οι επισκέψεις στα επείγοντα περιστατικά ήταν επίσης μειωμένες κατά περίπου 45%.
Τα ποσοστά αυτά καταγράφουν συσχέτιση και δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι η τεχνητή νοημοσύνη ή η ειδοποίηση προκάλεσε τη μείωση. Για ένα τέτοιο συμπέρασμα απαιτούνται περαιτέρω κλινικές δοκιμές.
Μπορεί ένα smartwatch να προβλέψει υπερτασική κρίση;
Η έρευνα δεν σημαίνει ότι τα σημερινά smartwatches μπορούν αυτόνομα να προβλέπουν μια υπερτασική κρίση.
Το σύστημα βασίστηκε σε συνδυασμό δεδομένων από wearable καρπού και πιεσόμετρο με αεροθάλαμο. Η καταγραφή καρδιακών παλμών και HRV από ένα συνηθισμένο smartwatch δεν υποκαθιστά την αξιόπιστη μέτρηση της συστολικής και διαστολικής πίεσης.
Υπάρχουν πλέον εξειδικευμένα wearables, όπως το Huawei Watch D3, που διαθέτουν μικροσκοπικό μηχανισμό φουσκώματος για μετρήσεις αρτηριακής πίεσης. Το συγκεκριμένο μοντέλο παρουσιάζεται και στην ελληνική ιστοσελίδα της Huawei.
Ωστόσο, ούτε αυτό ούτε τα υπόλοιπα εμπορικά wearables έχουν αποδειχθεί μέσω της συγκεκριμένης μελέτης ικανά να παρέχουν την περιγραφόμενη πρόβλεψη τριών ημερών.
Η American Heart Association συνεχίζει να συνιστά πιστοποιημένα πιεσόμετρα βραχίονα για την αξιόπιστη παρακολούθηση της πίεσης στο σπίτι.
Πότε μπορεί η τεχνολογία να χρησιμοποιηθεί στην πράξη;
Η μελέτη έχει σημαντικούς περιορισμούς. Πραγματοποιήθηκε σε ένα μόνο νοσοκομείο του Πακιστάν, με συμμετέχοντες που ήδη αντιμετώπιζαν σοβαρή υπέρταση, και δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί ως πλήρης επιστημονική εργασία έπειτα από αξιολόγηση ομοτίμων.
Τα ευρήματα θα παρουσιαστούν στο συνέδριο Scientific Sessions 2026 της American Heart Association, που πραγματοποιείται από τις 6 έως τις 9 Νοεμβρίου.
Απαιτούνται επομένως μεγαλύτερες μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς και περιβάλλοντα περίθαλψης, προτού ένα τέτοιο σύστημα χρησιμοποιηθεί ευρέως στην κλινική πράξη.
Η προοπτική είναι σημαντική: τα wearables, όταν συνδυάζονται με αξιόπιστες μετρήσεις πίεσης, τεχνητή νοημοσύνη και ιατρική παρακολούθηση, θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον εντοπισμό επικίνδυνων μεταβολών πριν αυτές οδηγήσουν σε επείγον περιστατικό.
