Η επιστροφή του Steve Jobs στην Apple κρύβει μια άγνωστη πτυχή: μια απόρρητη σχέση ανάμεσα στη NeXT και τη CIA, η οποία ίσως κράτησε ζωντανή την εταιρεία του σε μια κρίσιμη περίοδο. Η ιστορία της NeXT διηγείται συνήθως ως μια από τις μεγάλες ιστορίες επιστροφής της Silicon Valley – η νέα, όμως αποκάλυψη την Sharon Weinberger στην The Wall Street Journal, προσθέτει ένα κεφάλαιο που παρέμενε επί δεκαετίες εκτός δημοσιότητας.
Πώς ξεκίνησαν όλα
Σύμφωνα με την Sharon Weinberger η σχέση ξεκίνησε το 1986, όταν αξιωματούχοι της CIA προσέγγισαν τον Steve Jobs λίγο μετά την ίδρυση της NeXT. Η υπηρεσία αναζητούσε ισχυρό υπολογιστικό υλικό ικανό να υποστηρίξει εργασίες πληροφοριών, ανάμεσά τους και την ανάλυση δορυφορικών εικόνων.
Σύμφωνα με τη σχετική έρευνα, ο Steve Jobs δεν γνώριζε αρχικά όλες τις λεπτομέρειες του τι ακριβώς επιδίωκε η κυβέρνηση – γεγονός ενδεικτικό του βαθμού μυστικότητας που περιέβαλλε τη συμφωνία.
Ο πελάτης που έσωσε την εταιρεία
Οι σταθμοί εργασίας της NeXT ήταν τεχνολογικά φιλόδοξοι αλλά ακριβοί, με την εταιρεία να δυσκολεύεται να βρει επαρκή πελατεία. Οι πωλήσεις σε πανεπιστήμια, στις οποίες ο Steve Jobs είχε επενδύσει ελπίδες ως κύρια πηγή εσόδων, ουδέποτε έφτασαν το μέγεθος που χρειαζόταν η εταιρεία.
Το συμβόλαιο με την υπηρεσία πληροφοριών άλλαξε ριζικά την εξίσωση. Ο πελάτης δεσμεύτηκε για την αγορά 20.000 σταθμών εργασίας, οι οποίοι λάμβαναν τροποποιημένα εξαρτήματα και αναβαθμισμένες γραφικές δυνατότητες αφού έφευγαν από τη NeXT.
Πού κατέληξαν οι υπολογιστές
Οι μηχανές χρησιμοποιήθηκαν τελικά από αναλυτές της Εθνικής Υπηρεσίας Αναγνώρισης, για την επεξεργασία και τη μελέτη δορυφορικών εικόνων, καθώς και για τη διακίνηση πληροφοριών σε στρατιωτικά και κατασκοπευτικά δίκτυα.
Η συμφωνία επέτρεψε, παράλληλα, στη NeXT να αυξήσει ραγδαία την παραγωγή της – από λίγες εκατοντάδες σταθμούς εργασίας τον πρώτο μήνα σε χιλιάδες. Το εντυπωσιακό είναι ότι μεγάλο μέρος της σχέσης παρέμεινε κρυφό ακόμη και από τους ίδιους τους εργαζομένους της εταιρείας, ενώ εντός της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ως πελάτης εμφανιζόταν δημοσίως άλλη υπηρεσία.
Η γέφυρα προς την Apple
Η σημασία της ιστορίας ξεπερνά κατά πολύ ένα αφανές κυβερνητικό συμβόλαιο. Η NeXT υπήρξε ο τόπος όπου ο Jobs ανοικοδόμησε τη φήμη του μετά την αποπομπή του από την Apple – και η τεχνολογία της αποδείχθηκε τελικά πολύ σημαντικότερη από την ίδια τη δραστηριότητα στο hardware.
Η Apple εξαγόρασε τη NeXT το 1996, φέρνοντας τον Jobs πίσω στην εταιρεία που είχε συνιδρύσει. Το NeXTSTEP, το λειτουργικό σύστημα της εταιρείας, μετατράπηκε στη συνέχεια στο τεχνικό θεμέλιο του λογισμικού της Apple, επηρεάζοντας προϊόντα που εκτείνονται από τον Mac μέχρι το iPhone και το iPad.
Το βαθύτερο νόημα της αποκάλυψης
Η κεντρική θέση της έρευνας είναι ότι η σχέση με τις υπηρεσίες πληροφοριών χάρισε ουσιαστικά στον Jobs επιπλέον χρόνο και οικονομική ανάσα ώστε να αναπτύξει τη NeXT πριν από την επιστροφή του. Η σύνδεση αυτή εξασθένησε σταδιακά, καθώς οι αμυντικές δαπάνες της εποχής του Ψυχρού Πολέμου μειώθηκαν και η Silicon Valley στράφηκε προς την καταναλωτική τεχνολογία.
Η ιστορία έρχεται, ωστόσο, σε μια στιγμή που η σχέση ανάμεσα στη Silicon Valley και στην Ουάσιγκτον γίνεται και πάλι ολοένα στενότερη – ιδίως γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και την αμυντική τεχνολογία. Υπό αυτή την έννοια, η μυστική ιστορία της NeXT λειτουργεί ως χρήσιμη υπενθύμιση: οι κόσμοι της καταναλωτικής τεχνολογίας και της εθνικής ασφάλειας είναι συνυφασμένοι πολύ περισσότερο και πολύ περισσότερο καιρό απ’ όσο συνήθως φαίνεται.
