Η Isar Aerospace πέτυχε το βράδυ του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου την πρώτη επιτυχημένη τροχιακή εκτόξευση εμπορικού πυραύλου από ευρωπαϊκό έδαφος, τοποθετώντας δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά με τον πύραυλο Spectrum. Η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε στις 22:12 ώρα κεντρικής Ευρώπης από το διαστημικό λιμάνι Andøya στη βόρεια Νορβηγία.
Η επιτυχία ήρθε μόλις στη δεύτερη πτήση και δεκαεπτά μήνες μετά την πρώτη απόπειρα του Μαρτίου 2025, η οποία διήρκεσε περίπου 30 δευτερόλεπτα προτού ο πύραυλος χάσει τον έλεγχο και καταλήξει στη θάλασσα. Η αποστολή, με την ονομασία Onward and Upward, απελευθέρωσε τα ωφέλιμα φορτία της σε ελλειπτική τροχιά λίγο πάνω από επτά λεπτά μετά την απογείωση.
Τι ακριβώς πέτυχε η εκτόξευση
Ο Spectrum έχει ύψος 28 μέτρα και διάμετρο δύο μέτρων, με δέκα κινητήρες Aquila – εννέα στο πρώτο στάδιο και έναν στο δεύτερο. Η μεταφορική του ικανότητα φτάνει τα 1.000 κιλά σε χαμηλή τροχιά.
Σε αντίθεση με την πρώτη πτήση που δεν μετέφερε φορτίο, η δεύτερη περιλάμβανε εμπορικά και εκπαιδευτικά ωφέλιμα φορτία, ανάμεσά τους CubeSats και πείραμα σχεδιασμένο για φοιτητές, με στόχο τη δοκιμή νέων διαστημικών τεχνολογιών.
Ο διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της εταιρείας, Daniel Metzler, δήλωσε ότι η εταιρεία άνοιξε το διάστημα από την ηπειρωτική Ευρώπη, προσθέτοντας ότι η εκτόξευση παραμένει το μεγαλύτερο σημείο συμφόρησης για την παγκόσμια διαστημική βιομηχανία και ότι πλέον υπάρχει πραγματική εναλλακτική για εμπορικούς και θεσμικούς πελάτες.
Γιατί έχει σημασία για την Ευρώπη
Μέχρι σήμερα, η Ευρώπη στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στην Arianespace και την Avio, εταιρείες που χρηματοδοτούνται κυρίως από κρατικούς πόρους. Η δυνατότητα εκτόξευσης από ιδιωτική εταιρεία και από ευρωπαϊκό έδαφος αλλάζει ουσιαστικά αυτή την εξίσωση.
Το τρέχον γεωπολιτικό κλίμα καθιστά το επίτευγμα ακόμη σημαντικότερο. Ευρωπαϊκές χώρες που αντιμετωπίζουν πλέον τις ΗΠΑ ως λιγότερο αξιόπιστο εταίρο και έχουν αποκοπεί από τους ρωσικούς πυραύλους Soyuz λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, αναζητούν εναλλακτικές. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος έχει εξάλλου θέσει τη λογική της ευρωπαϊκής προμήθειας ως ακρογωνιαίο λίθο των πολιτικών του.
Ο χρονισμός που δεν σχεδίασε κανείς
Εδώ βρίσκεται ένα στοιχείο που δύσκολα θα προγραμματιζόταν καλύτερα. Η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε τέσσερις ημέρες πριν από τη διεθνή διάσκεψη για το διάστημα στο Παρίσι, με θέμα ακριβώς την ευρωπαϊκή κυριαρχία στον τομέα.
Την προηγούμενη εβδομάδα, τέσσερις αμερικανικές εταιρείες αποσύρθηκαν από τη διάσκεψη υπό πίεση του Λευκού Οίκου, ανάμεσά τους η SpaceX και η Blue Origin. Η επιτυχία μιας ευρωπαϊκής εταιρείας λίγες ημέρες νωρίτερα προσφέρει στη διοργάνωση ακριβώς το επιχείρημα που χρειαζόταν.
Τι δεν αποδεικνύει ακόμη
Η αναγκαία επιφύλαξη είναι ωστόσο σημαντική και συχνά παραλείπεται. Μία επιτυχημένη πτήση παραμένει μία πτήση, ενώ ένα ελαφρύ φορτίο σε ελλειπτική τροχιά αποτελεί την ηπιότερη εκδοχή της δουλειάς.
Το δύσκολο κομμάτι στη διαστημική βιομηχανία δεν υπήρξε ποτέ η πρώτη επιτυχία, αλλά η επανάληψή της τον επόμενο μήνα και τον μεθεπόμενο, σε κόστος που παραμένει βιώσιμο. Η εταιρεία καλείται τώρα να κατασκευάζει κινητήρες ταχύτερα από όσο τους καταναλώνει, ενώ το διαστημικό λιμάνι πρέπει να μάθει να προετοιμάζει την εξέδρα σε σύντομα διαστήματα. Για σύγκριση, τα 1.000 κιλά ωφέλιμου φορτίου αποτελούν κλάσμα των δυνατοτήτων ενός Falcon 9.
Ο ανταγωνισμός που διαμορφώνεται
Η εταιρεία ήταν το 2025 από τους παρόχους που επιλέχθηκαν για το European Launcher Challenge, πρόγραμμα που απαιτεί τροχιακή εκτόξευση το αργότερο έως το 2027. Με τη συγκεκριμένη πτήση, γίνεται ο πρώτος πάροχος που πετυχαίνει το ορόσημο.
Το πεδίο των μικρών εκτοξευτών στην Ευρώπη πυκνώνει πάντως γρήγορα. Η ισπανική PLD Space εξασφάλισε στα τέλη Αυγούστου συμφωνία 158,9 εκατομμυρίων ευρώ με τον ευρωπαϊκό οργανισμό για την αύξηση της συχνότητας πτήσεων του πυραύλου MIURA 5, με τον ίδιο στόχο: τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από ξένους παρόχους.
