Το X-59, το πειραματικό υπερηχητικό αεροσκάφος της NASA, έφτασε για πρώτη φορά στην πλήρη ταχύτητα αποστολής του, φέρνοντας το όνειρο του Concorde ένα βήμα πιο κοντά στην πραγματικότητα. Το αεροσκάφος με τη χαρακτηριστική βελονοειδή μύτη άγγιξε πρόσφατα το Mach 1.4 – περίπου 924 μίλια την ώρα ή 1.487 χιλιόμετρα την ώρα – σε υψόμετρο 55.000 ποδών.
Πρόκειται ακριβώς για τις συνθήκες-στόχο που η NASA σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει στις επερχόμενες δοκιμές του αθόρυβου ηχητικού αποτυπώματος του X-59, καθιστώντας τη συγκεκριμένη πτήση ορόσημο για την αποστολή Quesst.
Η μεγάλη πρόκληση, ωστόσο, δεν είναι η ταχύτητα. Είναι ο θόρυβος. Το ζητούμενο για το X-59 είναι να σπάσει το φράγμα του ήχου χωρίς να αναγγέλλει την άφιξή του σε όσους βρίσκονται από κάτω — δηλαδή χωρίς τον εκκωφαντικό υπερηχητικό κρότο που καταδίκασε εμπορικά τις υπερηχητικές πτήσεις πάνω από κατοικημένες περιοχές.
Από το πρώτο πέρασμα του φράγματος στην πλήρη ταχύτητα
Το X-59 πέρασε για πρώτη φορά το φράγμα του ήχου στις 5 Ιουνίου, φτάνοντας περίπου το Mach 1.1 σε υψόμετρο 43.400 ποδών, κατά τη διάρκεια δοκιμαστικής πτήσης 81 λεπτών από την αεροπορική βάση Edwards στην Καλιφόρνια. Μόλις μία εβδομάδα αργότερα, η NASA το ώθησε στην πλήρη ταχύτητα και στο πλήρες υψόμετρο της αποστολής του — μια εντυπωσιακά γρήγορη κλιμάκωση για ένα πειραματικό πρόγραμμα αυτού του βεληνεκούς.
Σε αντίθεση με ένα μελλοντικό επιβατικό αεροσκάφος, το X-59 είναι μονοθέσιο ερευνητικό αεροπλάνο, κατασκευασμένο από τη θρυλική μονάδα Skunk Works της Lockheed Martin. Η επιμήκης μύτη του, η προσεκτικά διαμορφωμένη άτρακτος και ο κινητήρας που είναι τοποθετημένος στο επάνω μέρος του σκάφους έχουν σχεδιαστεί με έναν συγκεκριμένο στόχο: να διασκορπίζουν τα ωστικά κύματα που, υπό κανονικές συνθήκες, ενώνονται σε έναν βροντερό υπερηχητικό κρότο.
Η NASA επιδιώκει ο ήχος που φτάνει στο έδαφος να θυμίζει περισσότερο έναν χαμηλό, υπόκωφο γδούπο παρά έκρηξη. Αν το αποδείξει στην πράξη, τα δεδομένα θα μπορούσαν να πείσουν τις ρυθμιστικές αρχές στις Ηνωμένες Πολιτείες και διεθνώς να θεσπίσουν νέα όρια θορύβου για εμπορικά υπερηχητικά αεροσκάφη που πετούν πάνω από στεριά. Με απλά λόγια, οι αεροπορικές εταιρείες του μέλλοντος θα μπορούσαν να μειώσουν δραστικά τους χρόνους ταξιδιού μεταξύ πόλεων, χωρίς να ταλαιπωρούν διαρκώς τις κοινότητες κάτω από τις διαδρομές τους.
Το αθόρυβο κομμάτι είναι το δύσκολο
Παρά το ορόσημο, η NASA δεν έχει ακόμη μετρήσει με ακρίβεια πόσο αθόρυβο είναι το X-59 σε αυτές τις πτήσεις. Ο λόγος είναι σχεδόν ειρωνικός: ένα ερευνητικό F-15 συνοδεύει το αεροσκάφος ως chase plane για λόγους ασφαλείας, παράγοντας συμβατικούς υπερηχητικούς κρότους που καλύπτουν τον ήχο του ίδιου του X-59. Στις επόμενες δοκιμές, ένα F-15 εξοπλισμένο με ειδικό αισθητήρα καταγραφής ωστικών κυμάτων θα πετά κοντά στο πειραματικό αεροσκάφος και θα μετρά τα κύματα πίεσης που αυτό δημιουργεί.
Η NASA ξεκαθαρίζει ότι το αεροσκάφος έχει μπροστά του αρκετούς μήνες δοκιμών επιδόσεων πριν περάσει στη φάση της ακουστικής επικύρωσης. Στη συνέχεια, οι ερευνητές θα μετρήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια το ηχητικό του αποτύπωμα, προτού το στείλουν να πετάξει πάνω από επιλεγμένες κοινότητες στις ΗΠΑ. Εκεί, οι κάτοικοι θα ερωτηθούν πόσο ενοχλητικός τους φάνηκε ο περίφημος γδούπος — μια πρωτότυπη διαδικασία που θα μετατρέψει την υποκειμενική αίσθηση του θορύβου σε μετρήσιμα δεδομένα για τις ρυθμιστικές αρχές.
Γιατί το Concorde όνειρο παραμένει ζωντανό
Το X-59 δεν πρόκειται ποτέ να μεταφέρει επιβάτες που πληρώνουν εισιτήριο — δεν είναι αυτός ο ρόλος του. Τα δεδομένα του, όμως, μαζί με τα εργαλεία σχεδιασμού που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος, θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους κατασκευαστές αεροσκαφών να χτίσουν τα αθόρυβα υπερηχητικά επιβατικά αεροπλάνα που τελικά θα το κάνουν.
Το Concorde αποσύρθηκε το 2003, αφήνοντας πίσω του ένα κενό που καμία τεχνολογία δεν κατάφερε έκτοτε να καλύψει: τη δυνατότητα να διασχίζει κανείς τον Ατλαντικό σε λιγότερες από τέσσερις ώρες.
Ο βασικός λόγος που η υπερηχητική εποχή έμεινε στη μέση ήταν ακριβώς ο θόρυβος, που οδήγησε σε απαγόρευση των υπερηχητικών πτήσεων πάνω από κατοικημένες περιοχές. Αν το X-59 αποδείξει ότι ο κρότος μπορεί να γίνει ψίθυρος, το όνειρο των υπερηχητικών εμπορικών ταξιδιών δεν θα είναι απλώς εφικτό — θα είναι θέμα χρόνου.
