Η πολυαναμενόμενη υπηρεσία Tesla robotaxi βρίσκεται πλέον σε λειτουργία, αλλά η σημερινή της μορφή απέχει παρασάγγας από το μεγαλεπήβολο όραμα που είχε παρουσιαστεί στο καταναλωτικό κοινό. Όταν ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Elon Musk, σκιαγραφούσε το μέλλον της αυτόνομης μετακίνησης τον Ιούλιο του 2025, οι δηλώσεις του ήταν γεμάτες αυτοπεποίθηση.
Είχε δεσμευτεί δημόσια ότι τα αυτόνομα οχήματα θα εξυπηρετούσαν τον μισό πληθυσμό των ΗΠΑ μέχρι τα τέλη εκείνου του έτους. Φτάνοντας όμως στο σήμερα, τον Ιούνιο του 2026, η πραγματικότητα διαψεύδει κατηγορηματικά αυτές τις υπεραισιόδοξες προβλέψεις, αποκαλύπτοντας ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα στη θεωρία και την πρακτική εφαρμογή.
Αντί για το τεράστιο δίκτυο που είχε υποσχεθεί (“500 ή περισσότερα” μόνο στο Όστιν μέχρι τα τέλη του 2025), η Tesla διαθέτει μόλις 59 τέτοια οχήματα συνολικά, τα οποία περιορίζονται αποκλειστικά σε τρεις πόλεις του Τέξας (Όστιν, Ντάλας, Χιούστον).
Η τρέχουσα κατάσταση, η απογοητευτική εμπειρία και τα προβλήματα στο Τέξας
Αυτός ο ελάχιστος αριθμός στόλου, ο οποίος έγινε γνωστός μόλις τον προηγούμενο μήνα λόγω νέων κανονισμών, λειτουργεί ως μια σκληρή υπενθύμιση των πραγματικών περιορισμών απέναντι στην «μηχανή του hype» του Musk. Και όλα αυτά σε μια περίοδο όπου η παραδοσιακή επιχείρηση κατασκευής αυτοκινήτων της Tesla βρίσκεται σε πολυετή πτώση, με τη χρηματιστηριακή της αξία να στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε υποσχέσεις για το μέλλον. Καθώς η υπηρεσία πλησιάζει τον έναν χρόνο λειτουργίας, τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά.
Στο Τέξας, η εμπειρία των επιβατών του Tesla robotaxi είναι γεμάτη προβλήματα. Δημοσιογράφος του Bloomberg που δοκίμασε την υπηρεσία στο Όστιν ανέφερε χρόνους αναμονής έως και 30 λεπτά, ενώ συχνά η εφαρμογή δεν επέτρεπε καθόλου την κράτηση λόγω «υψηλής ζήτησης». Μάλιστα, τρεις στις δέκα διαδρομές εξακολουθούσαν να έχουν άνθρωπο επόπτη ασφαλείας στο μπροστινό κάθισμα.
Τα οχήματα συχνά μπερδεύονται: οι παραλαβές και οι αποβιβάσεις γίνονται σε λάθος σημεία (π.χ. στην άλλη πλευρά του δρόμου, σε στενά σοκάκια που μπλοκάρουν την κυκλοφορία, ή ένα τέταρτο του μιλίου μακριά από τον προορισμό), ενώ έχουν καταγραφεί και πλήρεις αποτυχίες εκκίνησης διαδρομής εξαιτίας τεχνικών σφαλμάτων.
Οι ίδιοι οι επιβάτες αναφέρουν αντίστοιχες εμπειρίες στα social media. Ο ίδιος ο Musk αναγνώρισε τον περασμένο Απρίλιο ότι το σύστημα παρουσιάζει προβλήματα “ευκολίας”, καθώς γίνεται «παρανοϊκό» προγραμματισμένο για μέγιστη ασφάλεια, με αποτέλεσμα τα οχήματα να κολλούν σε διασταυρώσεις, τρένα ή έργα στον δρόμο. Ακόμα και η ένθερμη υποστηρίκτρια του Musk, Cathie Wood, ανέφερε πρόσφατα ότι το ρομποταξί στο οποίο επέβαινε πήρε κλήση 75 δολαρίων.
Ο ανταγωνισμός, οι κίνδυνοι και η «εικόνα» στην Καλιφόρνια
Η καθυστέρηση στην εξάπλωση του δικτύου γίνεται ακόμα πιο εμφανής απέναντι στον ανταγωνισμό. Ενώ το Tesla robotaxi μετρά 59 οχήματα, η Waymo (θυγατρική της Alphabet) έχει ήδη εγγράψει περισσότερα από 600 αυτόνομα οχήματα στο Τέξας. Όπως σημειώνει ο αναλυτής Garrett Nelson, η ανάπτυξη μιας αυτόνομης υπηρεσίας μετακίνησης είναι μια “εξαιρετικά δύσκολη τεχνολογική πρόκληση”, και η Tesla αναγκάζεται να προχωρήσει προσεκτικά για να πληροί τα πρότυπα ασφαλείας.
Οι συνέπειες ενός ατυχήματος είναι τεράστιες, όπως αποδείχθηκε το 2023 όταν ένα όχημα της Cruise (της GM) χτύπησε πεζό στην Καλιφόρνια, με αποτέλεσμα να ανασταλεί η άδεια λειτουργίας της. Η Tesla διαθέτει υπαλλήλους με δυνατότητα απομακρυσμένης παρέμβασης και έχει αναφέρει 17 περιστατικά στην NHTSA (Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας Αυτοκινητοδρόμων), συμπεριλαμβανομένων δύο περιπτώσεων όπου απομακρυσμένοι χειριστές τράκαραν τα οχήματα με χαμηλή ταχύτητα.
Ακόμα πιο αποκαλυπτική είναι η κατάσταση στην Καλιφόρνια. Παρόλο που η Tesla διαφημίζει ότι έχει ρομποταξί στην περιοχή του Κόλπου του Σαν Φρανσίσκο, μια εσωτερική αλληλογραφία που αποκαλύφθηκε τον Νοέμβριο απέδειξε ότι κανένα από αυτά τα οχήματα δεν είναι «χωρίς οδηγό». Η εταιρεία λειτουργεί εκεί υπό καθεστώς “εποπτευόμενου λογισμικού υποβοήθησης” που απαιτεί οδηγό.
Αυτό δείχνει ότι η λειτουργία της υπηρεσίας εκεί είναι κυρίως θέμα δημοσίων σχέσεων. Όπως δήλωσε ο ερευνητής Bryant Walker Smith, «η κλίμακα της υπηρεσίας είναι πολύ μικρή» και οι ενέργειες της εταιρείας αποτελούν περισσότερο μια κίνηση εντυπωσιασμού για τους επενδυτές, δείχνοντας πως “η Tesla δεν είναι σίγουρη για την αξιοπιστία των τεχνολογιών της.”
Το μέλλον: Υποδομές, car wash και νέες πόλεις
Παρά τα προβλήματα, η εταιρεία προσπαθεί σιωπηλά να χτίσει τις απαραίτητες υλικές υποδομές. Ο Musk έχει παραδεχτεί ότι ένα δίκτυο Tesla robotaxi χρειάζεται δικούς του, αποκλειστικούς χώρους για καθαρισμό και συντήρηση. Στο Όστιν, η εταιρεία καταθέτει σχέδια επέκτασης ύψους 2 εκατομμυρίων δολαρίων για εγκαταστάσεις που περιλαμβάνουν “robocar” πλυντήρια. Παρόμοια σχέδια για «Cybercab car wash» προωθούνται στο Λας Βέγκας, αποκλειστικούς σταθμούς φόρτισης στο Φοίνιξ και έναν τεράστιο κόμβο 35.000 τετραγωνικών ποδών στο Ντάλας-Φορτ Γουόρθ.
Αυτές οι περιφερειακές κινήσεις είναι κρίσιμες εάν η Tesla σκοπεύει πραγματικά να επεκταθεί σε πόλεις όπως το Μαϊάμι και το Ορλάντο, ωστόσο η οικονομική απόδοση (κερδοφορία) δεν αναμένεται πριν από το 2027, σύμφωνα με τον ίδιο τον Musk. Ο καθηγητής Matthew Wansley συνοψίζει την κατάσταση επισημαίνοντας ότι στο πεδίο της αυτόνομης οδήγησης, η Tesla έχει να καλύψει σημαντικό έδαφος σε σχέση με τη Waymo, και θα συνεχίσει να βασίζεται σε «πατερίτσες» (όπως οι άνθρωποι επόπτες) για αρκετό καιρό. Το μέλλον των αυτόνομων μεταφορών είναι αναμφίβολα συναρπαστικό, ωστόσο η καθιέρωση του οράματος της Tesla θα απαιτήσει πολύ περισσότερο χρόνο, υπομονή και τεχνολογική ωρίμανση από όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί.
